Acts 7 — Dyula Bible (LAYIDUKURA)

1Sarakalasebagaw kuntigiba ye Etiyɛni nyininga ko: “Mɔgɔ nunu b'i jalakila koo minw kuun kan, tinyɛ lo wa?”

2A y'a jaabi ko: “N faaw, n balimaw, a y'aw tulo malo ka n ka kuma lamɛn. Sanni an faa Ibrayima ka bɔ Mezopotami ka taa sigi Karan, Ala nɔɔrɔtigi le tun y'a yɛrɛ yira a la

3k'a fɔ a ye ko: ‘Wili ka bɔ i faso, an'i ka jamana na. Ne bɛna jamana min yira i la, i ka taa yen.’

4O le y'a to Ibrayima bɔra Kalide jamana na ka taa sigi Karan. A facɛ bannin kɔ, Ala y'a kɛ a bɔra Karan, ka na sigi yan jamana na, an bɛ yɔrɔ min na bii.

5Nga Ala ma foyi di Ibrayima ma o jamana nin kɔnɔ, hali seen layɔrɔ yɛrɛ. Nga a y'a daa di Ibrayima ma ko ale bɛna yan jamana nin tigiya don ale n'a deenw bolo, k'a sɔrɔ deen tun t'a fɛ.

6Ala tun y'a fɔ a ye fana ko a deenw bɛna kɛ lonanw ye jamana wɛrɛ la, k'u bɛna u kɛ jɔɔnw ye k'u tɔɔrɔ fɔɔ ka taa se saan kɛmɛ naani ma.

7Nga, ko jamana min mɔgɔw bɛna u kɛ jɔɔnw ye, ko ale bɛna olu nyagwan! K'u bɔnin kɔ o jɔnya la, u bɛna na ale bato yan yɔrɔ nin na.

8O fɔnin kɔ, Ala y'a ka dadili taamasinyɛ fɔ a ye, o kɛra deen cɛmanw kɛnɛkɛnɛko ye. Ayiwa, o cogo la, Ibrayima nana Isiyaka sɔrɔ, a y'a kɛnɛkɛnɛ a wolonin tile seeginan loon. Isiyaka fana y'a dencɛ Yakuba ta kɛ ten. Yakuba fana y'a ka dencɛ tan ni fila nunu fana taw kɛ ten, o minw ye an bɛmaw ye.

9“Nga, an bɛma nunu y'u dɔgɔcɛ Yusufu kɔniya, k'a feere Ezipiti taabaga dɔw ma. Nga, Ala tun b'a fɛ.

10A y'a kunmabɔ tɔɔrɔw bɛɛ la. Ala ye Yusufu dɛmɛ, ka hakilitigiya d'a ma, a koo diyara Ezipiti masacɛ Fara;nɔn ye fɔɔ ale y'a kɛ masacɛlankan ye Ezipiti jamana bɛɛ kunna, ani k'a kɛ a yɛrɛ ka soo nyamɔgɔ ye.

11O tuma na, kɔngɔ nana don Ezipiti ani Kanaan jamana bɛɛ la. Tɔɔrɔ bonyana. Balofɛn foyi tun tɛ sɔrɔla an bɛmaw fɛ tugu.

12Yakuba y'a mɛn minkɛ ko suman bɛ sɔrɔ Ezipiti jamana na, a y'an bɛmaw bila ka taa dɔ nyini o yɔrɔ la.

13U taako filanan na, Yusufu y'a yɛrɛ yira a badenw na janko u k'a lɔn. O kɛra sababu ye fana Fara;nɔn ye Yusufu bɔyɔrɔ lɔn.

14O tuma na, Yusufu y'u bila ka ta'a facɛ Yakuba n'a ka denbaya bɛɛ wele ka ta'a fɛ yen. U bɛɛ lajɛnnin tun ye mɔgɔ bi wolonwula ni duuru.

15Yakuba n'an bɛmaw bɛɛ sara yen le.

16Ibrayima tun ye suu donyɔrɔ min san Emɔri deenw fɛ, Sisɛmu dugu kɔnɔ, u taara u bɛɛ suu don o yɔrɔ la.

17“Ala tun y'a daa di Ibrayima ma koo min na, o kɛtuma surunyana minkɛ, an ka mɔgɔw buguyara kosɛbɛ Ezipiti jamana kɔnɔ.

18Waati dɔ nana se, masacɛ dɔ wɛrɛ sigira fanga na min tun ma Yusufu lɔn.

19Juguya kɔsɔn, o masacɛ nin y'an ka mɔgɔw tɔɔrɔ, ka to ka wolobagaw wajibiya k'u ka dennyɛninw fili janko u ka sa.

20O waati lo, Musa wolola, a tun cɛɛ ka nyi kosɛbɛ. A wolobagaw y'a balo kalo saba, dogo la.

21Nga, u nan'a fili tuma min na, Fara;nɔn denmuso y'a ta k'a balo i n'a fɔ a yɛrɛ woloden.

22Lɔnniya min bɛɛ bɛ Ezipiti, u ye Musa kalan o bɛɛ la. A tun bɛ se kuma ni kɛwali la.

23“A ye saan bi naani sɔrɔ tuma min na, a y'a; naniya ta ko a bɛ taa bɔ a baden Isirayɛlidenw fɛ.

24A taar'a ye ko Ezipitika dɔ tun b'a badenw dɔ bugɔra. A baden nin tɔɔrɔko ma diya a ye. A tun b'a fɛ k'a mɔnɛ bɔ minkɛ, a ye Ezipitika nin bugɔ ka ben.

25Musa tun b'a miiri ko Isirayɛlidenw bɛn'a faamu ko ale sababu la Ala bɛna u kunmabɔ. Nga olu m'o faamu.

26O dugusagwɛ, a taar'a sɔrɔ Isirayɛlidenw mɔgɔ fila tun bɛ kɛlɛ la. A tun b'a fɛ k'u sabali. O la, a y'a fɔ u ye ko: ‘N badenw, aw bɛɛ ye fɛɛn kelen ye, mun na aw bɛ nyɔgɔn tɔɔrɔla?’

27Nga min tun b'a tɔ kelen nin tɔnyɔna, ale y'a kaan to Musa ma ko: ‘Jon y'i bila anw kunna, k'i kɛ anw kitibaga ye?

28I b'a fɛ ka ne faga i n'a fɔ i ye Ezipitika nin faga cogo min na kunu wa?’

29O kuma nin kɔsɔn, Musa bolila ka taa sigi Madiyan mara la, a ye muso ta yen ka deen fila wolo o yɔrɔ la.

30“Saan bi naani tɛmɛnin kɔ, mɛlɛkɛ dɔ y'a yɛrɛ yira a la kongo kɔnɔ yirifitini dɔ cɛma tasuma tun b'o min manana Sinayi kulu gɛrɛfɛ.

31Musa y'o ye, a kabakoyara. A tun bɛ gwɛrɛla janko k'a filɛ ka nya minkɛ, a ye Matigi kumakan mɛn ko:

32‘Ne ye i bɛmaw ka Ala ye: Ibrayima, ni Isiyaka, ni Yakuba nunu ka Ala.’ Musa yɛrɛyɛrɛtɔ tun tɛ sɔnna ka filɛli kɛ yen tugu.

33O tuma na, Matigi y'a fɔ a ye tugu ko: ‘Sanbara bɔ i seen na, bari i lɔnin bɛ yɔrɔ min na, o ye ne ka yɔrɔ le ye.

34Ayiwa, n ka mɔgɔw bɛ tɔɔrɔ min na Ezipiti jamana na, n y'o ye. N b'u; nunakan mɛnna. O kama, n b'a fɛ k'u kisi. O la, n b'i ci Ezipiti.’ ”

35Etiyɛni taara ni kuma ye nyafɛ ko: “O Musa kelen kelen nin, Isirayɛlidenw tun banna a la n'u y'a fɔ a ma ko: ‘Jon y'i bila anw kunna, k'i kɛ anw kitibaga ye?’ Ala do y'ale le ci u ma ka kɛ u kuntigi n'u kunmabɔbaga ye mɛlɛkɛ sababu la, o min tun y'a yɛrɛ yira a la yiritufitini cɛma.

36Musa ye kabako ni taamasinyɛw kɛ Ezipiti jamana kɔnɔ, ka Isirayɛlidenw bɔ, ka kɔgɔji tigɛ n'u ye, ka to ka kabako ni taamasinyɛw kɛ u nyana fɔɔ saan bi naani, kongo kɔnɔ.

37Ale Musa le y'a fɔ Isirayɛlidenw ye ko Ala bɛna kira dɔ lawili u cɛma min bɛna kɛ i n'a fɔ ale yɛrɛ.

38Ka Isirayɛlidenw kafonin to kongo kɔnɔ, ale Musa le tun b'u ka koow nyafɛ. Ale le tun ye mɛlɛkɛ ka dalaminɛ ye an bɛmaw ka nyɔgɔn lajɛnwaatiw la Sinayi kulu gɛrɛfɛ, ka Ala ka hɛrɛ kuma fɔ an ye.

39“Nga, an bɛmaw ma sɔn ka mɛnni kɛ a fɛ, u banna a yɛrɛ la, k'u ka miiriyaw nyasin Ezipiti koow ma.

40O la, u y'a fɔ Arɔn ye ko: ‘I ka batofɛn dɔw lalaga an ye minw bɛna to k'an kɔlɔsi an ka taama nin na, bari an tɛ nyaa lɔnna Musa tɔgɔ nin ka koow la tugu, ale min y'a kɛ an bɔra Ezipiti jamana na.’

41O tuma na, u ye fɛɛn dɔ lalaga k'a kɛ i n'a fɔ misiden. U y'o kɛ u ka joo ye k'a sɔn. Olu yɛrɛ bolo ye fɛɛn min dilan, u y'o bato ni nisɔndiyaba ye.

42O la, Ala y'a kɔɔ sin u ma, u tora lolow batoli la, i n'a fɔ a sɛbɛnnin bɛ kiraw ka kitabu kɔnɔ cogo min na. Ala ko: ‘Isirayɛli jama, aw ka miiri la ko aw ye begɛnw faga ne le ye fɔɔ saan bi naani kongokolon kɔnɔ wa?

43Ayi, joo min tɔgɔ ko Mɔlɔsi, ani min tɔgɔ ko Erefan, aw tun ye olu ta. Aw yɛrɛ ye o fɛɛn nunu lalaga k'u kɛ batofɛnw ye. O kama, n bɛn'a to u bɛna aw minɛ ka taa n'aw ye fɔɔ Babilɔni kɔfɛ.’ ”

44Etiyɛni taara ni kuma ye nyafɛ tugu ko: “Ala ka sariya sɛbɛnnin tun bɛ walaka minw kan, olu tun bɛ kɛsu kɔnɔ k'a bila fanibugu kɔnɔ an bɛmaw fɛ kongokolon kɔnɔ, min tun b'a yira ko Ala b'u cɛma. Musa tun y'o lalaga i n'a fɔ Ala yɛrɛ tun y'a yira a la cogo min na.

45An bɛmaw y'a ta ka na n'a ye ka jamana nin minɛ ka siyaw gwɛn Ala barika la. Zozuwe le tun ye u ka nyamɔgɔ ye o tuma na. Fanibugu nin tora o yɔrɔ la fɔɔ ka na se Dawuda ka tile ma.

46Ala ka duba tun bɛ masacɛ Dawuda kan. Dawuda y'a nyini Ala fɛ, ko a k'a to a bɛ boon lɔ a ye, ale min ye Yakuba ka Ala ye.

47Ayiwa, a deen Solomani le nana kɛ boon nin lɔbaga ye.

48Nga, mɔgɔw ka boon lɔnin tɛ se ka kɛ Setigi Ala sigiyɔrɔ ye, i n'a fɔ kira tun y'a fɔ cogo min na ko:

49‘Matigi ko: N ka masasigilan ye sankolo ye, dugukolo ye n seen bilayɔrɔ ye. Aw do bɛna boon sifa jumɛn lɔ ne ye? N bɛna lafinyɛ min?

50Ne yɛrɛ le ma fɛɛn bɛɛ dan wa?’

51“Tulogwɛlɛn nunu! Aw t'aw tulo yɛlɛ ka mɛnni kɛ Ala fɛ dɛ! Halibi aw bɛ ban Nii Senuman na. Aw faaw tun bɛ cogo min na, aw fana bɛ ten.

52Kira jumɛn tɛmɛna n'aw faaw m'a tɔɔrɔ? Minw ye Mɔgɔsɛbɛ nin nako fɔ, u ye olu faga. Aw fana ye Mɔgɔsɛbɛ nin kɔniya k'a faga a ma mɛn.

53Ala y'a ka mɛlɛkɛw ci k'a ka sariya fɔ aw ye, nga aw m'a labato.”

54Etiyɛni ka kuma nunu digira kititigɛlaw la fɔɔ k'u nyaa wulen.

55Nga Nii Senuman jigira Etiyɛni kan, a y'a nyaa basa sankolo la, ka Yezu lɔnin ye Ala kɔrɔ.

56Etiyɛni pɛrɛnna ko: “Ne nyaa bɛ sankolo dayɛlɛnin na, Mɔgɔ Dencɛ lɔnin bɛ Ala kinibolo fɛ.”

57U y'a daminɛ ka kule ani k'u tulow datugu, ka girin nyɔgɔn fɛ Etiyɛni kan,

58k'a talontalon ka bɔ n'a ye dugu dafɛ, k'a daminɛ k'a bon ni kabakuruw ye. A fagabagaw tun y'u ka faniw kalifa kanbelen dɔ ma min tɔgɔ tun ko Sɔli.

59Mɔgɔw tun b'a bonna tuma min na, Etiyɛni ye Matigi dali ko: “Matigi Yezu, ne bɛ n nii segi i ma.”

60O kɔ, a y'a kunbiri gwan ka pɛrɛn ko: “Matigi, i kana u ka jurumu nin jati.” A y'o fɔ ka ban minkɛ, a nii bɔra.