Daniel 2 — Sukuma 2019

1Ū mu ng'waka gwa kabīlī gwa būsugi bokwe ū Nebukadineza, akaloota shilooti; a maganiko gakwe gūkoya no, nī tūlo yūtala.

2Hūna lūūlū ū ntemi ūbalagīja a bafumu, na a bachūja, na a balogi, pye na a baloji ba sonda bize bang'wīle īsho walī waloota. Aho biza bīmīīla ū kū būtongi bo ntemi,

3ūbawīla, “Naalootaga shilooti shūnikoya no; na lūūlū natogilwe kūmana a makūlū gasho.”

4A henaho a baloji ba sonda būnshokeja ū ntemi mu lūlīmi lwa Shialamayo, “Baba ntemi, kūlaga ūhangame! Tūwīlage baba a bise basese bako ī shiooti, tūkūkūshomelegeja a makūlū gasho.”

5Ū ntemi ūbashokeja a baloji ba sonda, “Ū nene namalaga kūhela gīkī, Ūlū mutaniwīlile ī shilooti shane shaalī kinehe hama mushishomeleje, nakūlagīja mubbutagūlwe mapingili mapilngili, nī kaya jing'we jikenaagūlwe gabize matūūgo ga mapalala.

6Alīyo ūlū ng'ūniwīla ī shilooti na a makūlū gasho, nakūng'winha manong'ho na shakwinha n'ikūjo itaale. Alilūūlū, niwīlagi ī shilooti na a makūlū gasho muninhe.”

7Būnshokeja hangī balīhaya, “Ū ntemi n'atūwīlage a bise basese bakwe ī shilooti, nise tūkūnshomelegeja a makūlū gasho.”

8Ī likanza lyenīlo ū ntemi ūshosha alīhaya, “Namanile mulihūlahūnja gīkī ī likanza līsunang'hīle ha būtongi, nguno mudeebile ū nene naafunyaga ū būlamuji bone nūmala; gīkī,

9Ūlū mutaniwīlile ī shilooti, ū nsango gwing'we gūlīho gūmò dūhū. Nguno a bing'we ng'wanilīīlaga gwīnda, kūninha mamihayo ga nyalomolomo ayo gatī mu nzīla, kūnū mukwiganikaga gīkī ī mihayo īkūgalūka. Alilūūlū, niwīlagi ī shilooti hū nakūdeeba gīkī ng'hana mudūgije ū kūnishomelegeja.”

10A baloji ba sonda būnshokeja ū ntemi, “Baba ntemi, ū mu sī atīho munhū ūyo adūgije kūgwīta ū mhayo ūyo alīgūlomba ū ntemi! Atīnilonga ntemi ose ose, nūūlū akakūla na kinehe, nū būdūla būūkīlanīja; atīho ūyo wabīta kūlomba mhayo gūlī gīko kūfuma kū bafumu nūūlū bachūja, nūūlū ni baloji ba sonda dūhū biya.

11Ū mhayo ūyo alīgūlomba ū ntemi ndaamu no. Atīho ūyo adūgije ū kūnkundūlīla ū ntemi, ūlū bamulungu, alīyo hangī nabo hū batikalaga hamò na banhū.”

12Ī lishosho lyenīlo līkansayīcha ū ntemi, ūpelana no ūlagīla babūlagwe pye a banhū ba masala ū mu sī ya Babuloni.

13Na ng'hana shūfunyiwa shilagīlo sha kūbūlagwa pye a ba masala, būtūng'wa banhū kūjūnola nū Danyeli na a banwani biye bize babūlagwe.

14Ū Alioki, ūyo walī ntaale wa balang'hani ba ntemi aho wabūūka kūjūbabūlaga a ba masala ba mu Babuloni, ū Danyeli ūlūngalūnga nang'hwe mu masala na kwilang'hana.

15Ūmūja ū ntaale wa ha ng'wa ntemi ng'wenūyo, “Ni kinehe baba ī shilagīlo īsho wafunyaga ū ntemi shikalī gīko?” Ū Alioki nang'hwe ūnsomboolela chiza ū Danyeli ū mhayo gwenūyo.

16Ī likanza lyenīlo ū Danyeli wingīla ū mulī ntemi, ūūkanomba ang'winhe ikanza alanshomelegeje ī shilooti shakwe.

17Hūna ū Danyeli ūshoka kū ng'wakwe, ūūkabawīla a banwani biye ū mhayo gwenūyo; a ba Hanania, Mishaeli nū Azalia.

18Ūbakomeleja balombe mu kwikūmbīja, ū Mulungu wa ng'wigūlū abachīle shigongo, aboolekeje ī mbisīla yenīyo; ū wei ū Danyeli na a banwani biye batizūbūlagwa hamò nī ligelè lya banhū ba bamasala ba mu Babuloni.

19Mu makanza ga būjikū akafuboolelwa ū Danyeli ī mbisīla yenīyo mu shakoolechiwa. Ū Danyeli ūnkumīlīja Mulungu wa ng'wigūlū

20ūhaya: Līkumīlījiwe ī lina lya ng'wa Mulungu kūshisha welelo na welelo; a masala nū būdūla shilī shakwe.

21Hū ng'wene akagalūchaga makanza na kajīle ka myaka; hū ng'wene akatūūlaga batemi ha masumbī, hama hū ng'wene akabīnjaga hoi. A ba masala akabinhaga masala, na a bitegeleja akabinhaga būmani.

22Akafuboolaga mihayo ībisile na ya kūshimu; ayīmanile nī yīyo yibisile mu giiti, hama ī lisana likikalaga hamò nang'hwe.

23Ee, Mulungu wa babyaji bane nalīkūlūmba na nalīkūkumīlīja, waninhaga masala na būdūla, ūnīta nīmane īyo twakūlombaga, watūmanīīkījaga ī shilooti sha ntemi.

24Hūna ū Danyeli ūja ū kūlī Alioki, ūyo walī watūūlwa na ntemi kūbabūlaga a banhū ba masala ba mu Babuloni, ūng'wīla, “Ūtizūbabūlaga a banhū ba masala ba mu Babuloni. Nitwalage ū kūlī ntemi nakanshomelegeje ī shilooti shakwe.”

25Ī likanza lyenīlo ū Alioki ūntwala kūlī ntemi ū Danyeli; ūūkahaya, “Naapandīka munhū kūfuma mu basaamiwa abo bīnga sī ya Yuda, ūyo adūgije kūng'wīla ū ntemi a makūlū ga shilooti shakwe.”

26Ū ntemi ūmūja ū Danyeli (lina līngī Belitishaza), “Ūdūgije kūniwīla īsho naalī naabonile mu shilooti shane, nū kūshomeleja ūshishomeleja?”

27Ū Danyeli ūshosha, “Baba ntemi, atīho nchūja nūūlū mfumu, nūūlū moni ose ose ūyo adūgije kūnsomboolela ū ntemi ī mihayo ya mbisīla īyo akwībūūgīlījaga.

28Alīyo alīho Mulungu ū ng'wigūlū, ūyo akafuboolaga mbisīla; wang'olekejaga ū Ntemi Nebukadineza īyo īkwilonga kū shikū ja kū būtongi. Ī shilooti shako nī shakoolechiwa īsho shalūbītaga ū mu maganiko gako aho ūlaalile mu būlīīlī wako shaalī īshi:

29“Baba ntemi, aho ūlaalile ū mu maganiko gako īkabīta mihayo ya kū shikū ja kū būtongi; ū Nfubooji wa mihayo ya mbisīla wakoolekegije īyo īkūbiza ho.

30Alīyo ūlū ū nene, nane noolekejiwe dūhū ī mbisīla jenīji, ītī gīkī nalī na masala no kūbaheeba pye a banhū a bapanga; alīyo kūlwa gīkī ū bebe baba ntemi ūmane a makūlū gayo, na gīkī wīyitegeleje īyo yalī yabītile ū mu maganiko gako.

31“Baba ntemi, aho ūlolile ūkabona shiikolile shitaale shīmīīlaga ū kū būtongi wako; shaali gītī munhū, shitaale no, hangī shiteemagīzu na sha magaka ū mo jaali jīlī.

32Ū ntwe gwa shiikolile shenīsho gwalī gwa zahabu yawiza, ī shikuba na a makono gaalī ga feza; ū kwandīja ha sīlīlī ya shikuba kwika kūshisha mu matango yaalī shaba,

33a magūlū gaalī ga chūma, ī mhambala mapande gamò shalī chūma, mapande gangī ibūmba.

34Aho ūtaalī ūlolile ūbona'iwe līgūūnagūlile chiza chiza lyūlenganījiwa na kūsheeshiwa no no no, gwike ītī na makono ga banhū. Līkashitūla ī shiikolile shenīsho ū kū mhambala jasho ja chūma na mabūmba, lyūjiseesagūla.

35Ī likanza lyenīlo pyī ī shose shūbelagūka, ī chūma, na a mabūmba nī shaba, nī feza, nī zahabu; shūseesagūka gītī meela ha lūbūūga lwa kūtūlīla būsīga ng'wikanza lya chū. Nyaga gūūgaheheeja gīnga ho, hūbiza gītī shalī shitīho shose shose. Alīyo ī liwe īlo līkashitūla ī shiikolile shenīsho lyūbiza lūgūlū lūtaale lwīmalamala pyī ī sī.

36“H'ūmo shalī ī shilooti shako, leka tūnshomelegeje lūūlū ū ntemi na a makūlū gasho.

37Baba ntemi, ū bebe ūlī ntemi wa batemi. Ū Mulungu wa ng'wigūlū wakwinha būsugi na būdūla na nguzu n'ikūjo.

38A banhū abatūūlile mu makono gako būlī kwene ūko balī; nī ndimu ja mu matogolo, nī noni ja kūlala. Hose hose ūko shilī, wakwīta kūbiza nsugi washo pyī ī shose. Ū bebe h'ūlī ntwe ū gwa zahabu.

39“Ūlū ūbīta ū bebe būkwīmīīla būsugi būngī, gwike būtūbiza na nguzu gītī ū wako. Hanuma būsugi bo kadatū, bo shaba, būkwīsuga pyī ī sī.

40Hanuma ya henaho būkwilonga būsugi bo kanè, ū wene būlī na nguzu gītī chūma, nguno ī chūma shikabīnzagūlaga na kūpondagūla būlī shikolo; nīyo ūmo chūma shikabīnzagūlīlaga būlī shikolo shabelagūka, nū būsugi wenūbo h'ūmo būkūbūtobagūlīla pyī ū būsugi ū būngī.

41Gwike ūmo wabonelile gīkī ī mhambala nī nzwala jaho mapande gamò shalī chūma, mapande gangī ibūmba, ū wenūbo būkūbiza būsugi būgabanhīkile, alīyo nī nguzu ja chūma jikūbiza mo, gīt'ūmo ūkabonela ī chūma shisanganīkile nī libūmba. Ī mhambala mapande shalī chūma, mapande gang'ibūmba.

42Hama ī nzwala ja kū mhambala ūmo jalī ja chūma mapande gamò na mapande gangī ibūmba, nū būsugi wenūbo būkūbiza mapande gamò būdaamu, mapande gangī wangū kūmenyuka.

43Nīyo ūmo ūkabonela gīkī ī chūma shalī shiisangīlīgije n'ibūmba, na a banhū bakwisanja gīko, alīyo batūdūla ū kūdimana mu būsangī būmò, gīt'ūmò chūma shitadūgije kūdimana n'ibūmba.

44“Ū mu shikū ja batemi benabo, ū Mulungu wa ng'wigūlū akūtūūla ho būtemi ūbo būtūkenaagūlwa, na būtūlekelwa banhū bangī. Būkūgatobagūla pye a mabūsugi a gangī na kūgamala gete; alīyo ū boi būkūshinga ho welelo na welelo.

45A genaya h'a makūlū ga shakoolechiwa sh'iwe lya kūfuma mu lūgūlū, īlo līgūūnagūlile chiza chiza lyūlenganījiwa na kūsheeshiwa, gwike ītī na makono ga banhū; ī liwe īlo līkashiseesagūla ī chūma, nī shaba, na a mabūmba, nī feza nī zahabu shūbiza gītī meela. “Ū Mulungu ntaale wang'olekejaga ū ntemi īyo īkwilonga ū kū shikū ja kū būtongi. Ī shilooti shenīsho sha ng'hana, nū būshomeleja washo shiigelile būsanyiwe.”

46A henaho ū Ntemi Nebukadineza ūgwa matuja nzwi ū kū būtongi bo ng'wa Danyeli, ūnamya hama ūlagīja inhwe shitambò na būbbani.

47Ū ntemi ūng'wīla ū Danyeli, “Ng'hana ū Mulungu wako alī Mulungu wa bamulungu na Seeba wa batemi, na Nfubooji wa mbisīla, nguno ū bebe wīfuboola ī mbisīla yenīyī.”

48Hūna ū ntemi ūngūngūhya ū Danyeli, ūbiza nkūjiwa; ūng'winha na manong'ho mingī. Hama ūntūūla ha būsugi ū mu sī ya Babuloni ī yose, na kūbiza ntaale wa banhū baamo a ba masala pye a bose.

49Na kūlwa kūbalombela ū Danyeli a ba Shadulaka, Meshaki nū Abedinego, ū ntemi akabīīta kūbiza basugi nabo ū mu sī ya Babuloni. Ū wei ū Danyeli ūbiza a h'ikūlū.