Daniel 2 — Ilonggo (Maayong Balita nga Biblia (2012))

1Sang ikaduha nga tuig sang paghari ni Nabucodonosor, nagdamgo sia. Nagpalibog gid ini sa iya, sa bagay nga indi sia makatulog.

2Gani ginpatawag niya ang iya mga manughimalad, mga madyikero, mga babaylan, kag mga mangin-alamon sa pagsaysay sa iya sang iya damgo. Nag-abot sila kag nagtindog sa atubang sang hari,

3kag nagsiling sia sa ila, “May damgo ako nga naghatag sa akon sang libog. Gusto ko mahibaluan kon ano ang kahulogan sini.”

4Nagsabat sila sa hari sa hambal nga Aramico, “Kabay nga ang Mahal nga Hari magkabuhi sa gihapon! Sugiri kami sang imo damgo, kag isaysay namon ini sa imo.”

5Ang hari nagsiling sa ila, “Nagtapat ako sa akon kaugalingon nga kon indi kamo makasugid sa akon kon ano ang akon damgo kag ang kahulogan sini pagahiwahiwaon ko kamo kag panggub-on ang inyo mga balay.

6Pero kon masugiran ninyo ako sang akon damgo kag sang kahulogan sini, hatagan ko kamo sing mga regalo kag daku nga kadungganan. Gani sugiri ninyo ako sang akon damgo kag sang kahulogan sini.”

7Nagsabat sila liwat sa hari, “Kon ang Mahal nga Hari magsugid lamang sa amon sang damgo, isaysay namon ini.”

8Tungod sini, ang hari nagsinggit, “Sa pagbanta ko nga ginapaatrasar lang ninyo ang tion, kay nakahibalo kamo nga ang akon pamat-od indi na magliwat.

9Pero kon indi ninyo ako masugiran sang akon damgo, silutan ko kamo tanan sing palareho. Nagkasugot kamo sa pagbutig sa akon nga nagalaom nga magbaylo ang akon panghunahuna. Sugiri ninyo ako kon ano ang akon damgo, kag dayon mahibaluan ko kon makasugid kamo sa akon sang kahulogan sini.”

10Ang mga palamangkutan nagsabat, “Wala sing bisan isa sa ibabaw sang duta nga makasugid sa imo, Mahal nga Hari, sang luyag mo nga mahibaluan. Wala sing hari, bisan ang pinakadaku kag gamhanan, nga nagpangayo sing subong sini sa iya mga manughimalad, mga madyikero kag mga mangin-alamon.

11Ang imo ginapangayo, Mahal nga Hari, tama kabudlay nga wala sing makahimo sini sa imo, kundi ang mga dios lamang, kag wala sila nagaestar upod sa mga tawo.”

12Tungod sini ang hari naakig gid kag nagmando sia nga pamatyon ang tanan nga mga palamangkutan sang hari sa Babilonia.

13Gani nagmando ang hari nga pamatyon sila tanan lakip kay Daniel kag sa iya mga abyan.

14Dayon si Daniel nagkadto kay Arioc ang pangulo sang mga gwardya sang hari, nga ginmanduan sa pagpamatay sa ila. Mainandamon sia nga

15nagpamangkot kay Arioc kon ano ang kabangdanan sining mabug-at nga mando sang hari, kag si Arioc nagsugid sa iya sang natabo.

16Si Daniel nagkadto gilayon sa hari kag ginpangayo niya nga hatagan sia sing diutay nga tion agod masugiran niya ang hari sang kahulogan sang iya damgo.

17Dayon nagpauli si Daniel kag ginsugiran niya ang iya mga abyan nga sanday Hananias, Misael kag Azarias sang natabo.

18Ginsingganan niya sila nga magpangamuyo sa Dios sang langit nga magmaluloy-on, kag isaysay sa ila ang misteryo, agod nga indi sila mapatay upod sa iban nga mga palamangkutan sa Babilonia.

19Dayon sadto nga gab-i ang misteryo ginpahayag kay Daniel paagi sa isa ka palanan-awon, kag gindayaw niya ang Dios sang langit. Nagsiling sia:

20“Dayawon ang Dios sa walay katubtoban, maalam sia kag gamhanan!

21Sia ang nagagahom sang mga tion kag mga panahon, sia ang nagapahamtang kag nagapukan sang mga hari. Sia ang nagahatag sang kaalam kag paghangop.

22Ginapahayag niya ang madalom kag tinago nga mga butang, nahibaluan niya ang natago sa kadudulman, kag sia gid ginalikupan sang kapawa.

23Ginadayaw ko kag ginapasidunggan ikaw, O Dios sang akon mga katigulangan. Ginhatagan mo ako sang kaalam kag kusog, ginsabat mo ang akon pangamuyo kag ginpahayag sa amon kon ano ang isiling sa hari.”

24Gani si Daniel nagkadto kay Arioc nga amo ang gintugyanan sa pagpatay sa mga palamangkutan sang hari. Ginsingganan niya sia, “Indi sila pagpatya. Dalha ako sa hari, kag sugiran ko sia kon ano ang kahulogan sang iya damgo.”

25Sa gilayon gindala ni Arioc si Daniel sa atubang ni Haring Nabucodonosor kag nagsiling sia sa hari, “Nasapwan ko nga ang isa ka bihag nga taga-Judea makasugid sa imo, Mahal nga Hari, sang kahulogan sang imo damgo.”

26Ang hari nagsiling kay Daniel nga ginatawag man kay Beltesasar, “Masugiran mo bala ako kon ano ang akon damgo kag kon ano ang kahulogan sini?”

27Si Daniel nagsabat, “Mahal nga Hari, wala sing mangin-alamon, madyikero, manughimalad, ukon manugpakot nga makasugid sa imo sina.

28Pero may Dios sa langit nga nagapahayag sang mga misteryo. Ginpahibalo niya ikaw, Mahal nga Hari, kon ano ang matabo sa palaabuton. Amo ini ang damgo, ang imo palanan-awon nga imo nakita samtang nagakatulog ikaw.

29“Sang nagakatulog ikaw, Mahal nga Hari, nagdamgo ka nahanungod sang palaabuton, kag ang Dios nga nagapahayag sang mga misteryo, nagpakita sa imo sang magakahanabo.

30Karon, ini nga misteryo ginpahayag sa akon indi tungod nga ako mas maalam pa sang sa iban nga mga tawo, kundi agod makahibalo ikaw, Mahal nga Hari, sang kahulogan sang imo damgo, kag mahangpan mo ang mga panghunahuna nga nag-abot sa imo.

31“Mahal nga Hari, sa imo palanan-awon nakita mo ang isa ka daku nga estatwa nga nagatindog sa imo atubang nga nagaidlak kag masilaw kag makahaladlok tan-awon.

32Ang ulo sini nahimo sa puraw nga bulawan, ang dughan kag mga kamot nahimo sa pilak, kag ang hawak kag balikawang nahimo sa bronsi.

33Ang mga paa nahimo sa salsalon, kag ang mga batiis kag mga tiil sini nahimo sa salsalon kag tisa.

34Samtang nagatan-aw ka sa sini nga estatwa, ang isa ka daku nga bato nga wala gid sing may nagtandog natiphag gikan sa pil-as kag nag-igo sang estatwa sa mga tiil sini nga salsalon kag tisa, kag nadugmok ini.

35Sa gilayon ang salsalon, tisa, saway, pilak, kag bulawan nagkaladugmok kag nanginkaangay sang yab-ok sa linasan nga duta sa panahon sang tingadlaw. Ginpalid ini tanan sang hangin kag indi na ini makita. Pero ang bato nagtubo nga nanginbukid kag nagtabon sang bug-os nga duta.

36“Amo ini ang damgo. Karon sugiran ko ikaw, Mahal nga Hari, sang kahulogan sini.

37Mahal nga Hari, ikaw ang pinakagamhanan sa tanan nga mga hari. Ang Dios sang langit naghimo sa imo nga hari kag naghatag sa imo sing gahom, kusog, kag kadungganan.

38Ginpagahom niya ikaw sa bug-os nga duta nga may mga pumoluyo kag sa tanan nga mga kasapatan kag mga kapispisan. Ikaw amo ang ulo nga bulawan.

39Ang madason sa imo nga ginharian indi pareho kagamhanan sang imo ginharian, kag sa tapos sini ang ikatlo nga ginharian nga bronsi magagahom sa bug-os nga duta.

40Dayon may magatindog nga ikap-at nga ginharian nga subong kabakod sang salsalon. Subong nga ang salsalon nagadugmok kag nagaligis sang tanan, ini magadugmok kag magaligis sang nahauna nga mga ginharian.

41Nakita mo man nga ang mga tiil kag mga tudlo may bahin nga tisa kag may bahin nga salsalon. Ini nagakahulogan nga ini nga ginharian mapihak. Ang ginharian may kabakod nga pareho sang salsalon, tungod kay may salsalon ini nga namisklahan sang tisa.

42Ang mga tudlo sa tiil, nga ang isa ka bahin salsalon kag ang isa ka bahin tisa, nagakahulogan nga ini nga ginharian may bahin nga mabakod, kag may mga maluya.

43Nakita mo man nga ang salsalon namisklahan sing tisa. Nagakahulogan ini nga ang mga pangulo sini nga ginharian magatinguha sa pag-isa sang ila mga panimalay paagi sa pag-inasawahay, pero indi nila mahimo ini, subong nga ang salsalon indi mamiskla sa tisa.

44Sa sadto nga panahon nga ang mga hari nagagahom, ang Dios sang langit magapatindog sing ginharian nga wala sing katapusan. Ina nga ginharian indi gid madaog, kundi magalaglag sing bug-os sang tanan nga mga ginharian kag ini magapadayon sa wala sing katubtoban.

45Nakita mo kon daw ano ang pagkatiphag sang bato gikan sa pil-as bisan nga wala sing may nagtandog sini, kag sang pag-igo sang bato sa estatwa nga nahimo sa salsalon, bronsi, tisa, pilak kag bulawan. Ang gamhanan nga Dios nagasugid sa imo, Mahal nga Hari, sang matabo sa palaabuton. Nasugiran ko ikaw sing tul-id sang imo damgo kag sang matuod nga kahulogan sini.”

46Dayon si Haring Nabucodonosor naghapa sa atubang ni Daniel kag nagmando nga magdulot sing mga halad kay Daniel.

47Ang hari nagsiling, “Ang imo Dios amo ang labing gamhanan sa tanan nga mga dios, ang Ginoo sang mga hari, kag ang nagapahayag sang mga misteryo, tungod kay nasaysay mo ini nga misteryo.”

48Dayon ginhatagan niya si Daniel sing mataas nga palangakuan, ginhatagan sing madamo kag dalagku nga mga regalo, ginpagahom sia sa bug-os nga probinsya sang Babilonia, kag ginhimo sia nga pangulo sang tanan nga mga palamangkutan sang hari.

49Sa pangabay ni Daniel, ang hari naghimo kay Sadrac, Mesac, kag Abednego nga mga manugdumala sang mga bulohaton sa probinsya sang Babilonia, samtang nagpabilin si Daniel sa palasyo sang hari.