John 6 — Welsh 1567 (Testament Newydd a'r Salmau 1567 (William Salesbury))

1GWedy y pethæ hyny ydd aeth yr Iesu tros vor Galilaia, neu Tiberias.

2A’ thorf vawr y cynlynawð ef, o bleit yddwynt welet y arwyddion ef, a’r a wnaethoeð ar y cleifion.

3Ac ef aeth yr Iesu ir monyth, ac yno yr eisteddawdd cyd aei ddscipulon.

4Ac ydd oedd hi yn agos ir Pasc, gwyl yr Iuðeon.

5A’r Iesu a gyuodes i vyny dd ei lygait, a’ phan weles dyrfa vawr yn dyuot attaw, ef a dyvot wrth Philip, O b’le y prynwn vara, val y caffo yr ei hynn beth yw vwyta?

6(a hynn a ddywedawdd, yw brobi ef: can ys ef e a wyddiat peth a wnelei)

7Philip a atepawdd iddaw, Nid oedd ddigon gwerth daucant ceiniawc o vara yddwynt, y gahel o pop vn o hanwynt ychydic.

8Yna y dyvot wrthaw vn oei ddiscipulon, ys ef Andras, brawt Simon Petr,

9Mae yma vachcenyn, a’ phemp torth haidd ganthaw, a’ dau pyscodyn: eithyr beth yw hynny ymplith cynniver?

10A’r Iesu a ddyvot, Gwnewch ir dynion hyn eistedd, (Ac ydd oedd yno wellt‐glas lawer) yno yr eisteddawdd y gwyr yn‐cylch pemp mil o rifedi.

11A’r Iesu a gymerth y bara, ac a ddiolches, ac ei rhanoð ir discipulon, a’r discipulō, ir ei oeddynt yn eisteð: a’r vn moð or pyscot cymmeint ac a vynnesont.

12A’ gwedy yðwynt gahel digon, ef a ddyuot wrth ei ðiscipulō, Cesclwch y brivwyt a weðilloð, rac colli dim.

13Yno y casclasont, ac a lanwesant dauddec bascedait or briwvwyt, or pemptorth haidd’oedd yngweddill can yr ei a vesynt yn bwyta.

14Yno pan welawð y dynion wneythyd or Iesu yr arwyð hyn, y dywedesant, Diau mae hwn y’w Prophwyt a ddauei ir byt.

15Velly pan wybu Iesu vot yn y bryd hwy ddyuot, a’i gymryd ef yw wneuthur yn Vrenhin, ef a dynnawdd heibio drachefyn ir mynyth vvrtho y hun an.

16Gwedy daruot yddei hwyrhay, y ddiscipulon ef a ddescenesont i’r mor,

17ac a aethant i’r l h ong, a’ myned tros y mor tu a C h apernaum: ac weithiō ydd oedd hi yn dywyll vvch, ac ny ddaethoedd oedd yr Iesu atwynt.

18A’ chodi o’r mor y gan wynt mawr yn chwythu.

19A gwedy yddynt rwyfo yn‐cylch pemp stad ar vcain, neu ddec stad ar ycain, wy welent yr Iesu yn gorymddaith ar y mor, ac yn dy nesau at y llong: ac ofny a wnaethant.

20Ac ef a ddyuot wrthynt, Mi vi yw: nac ofnwch.

21Yno yn ewyllysgar y d erbyniesont ef ir llong, a’r llong oedd yn y van wrth y tir ir lle ydd elent.

22Tranoyth y popul yr ei a safai y tu arall ir mor, a welawdd na d oedd llong arall yno, any d yr vn, yr aethei ey ðiscipulon y dd hi, ac nad aethesei yr Iesu y gyd ei ddiscipulon i’r llong, eithyr myned ymaith o ei ddiscipulon ef vvrthyn yhunain,

23a’ dyuot llongae eraill o Tiberias yn gyf agos ir van lle y bwytesent y bara, gwedy ir Arglwydd ddiolwch.

24An d pan welawdd y popul na d oedd yr Iesu yno, na ei ddiscipulon, a’ nwy the a gymer e sont longae, ac a daethont i Capernaum, gan geisiaw yr Iesu.

25A’ gwedy y dd wynt y gahel ef y tu arall ir mor, wy ddywed e sont wrthaw, Rabbi, pa bryd yd aethost yma n?

26Yr Iesu a atepawdd y dd‐ wynt, ac a dyuot, Yn wir, yn wir y dywedaf y chwi, Ny d ych i’m caisiaw, o bleit ywch wel e t y gwyrthiae, any d o bleit ywch vwyta o’r torthae, ach’ llenwi.

27Na thraveiliwch am y bwyt a goll ir, eithyr am y bwyt a barha i vywyt tragywythawl, yr hwn a rydd Map y dyn y chwi: can ys hwn a in seliawð Duw ’r Tad.

28Yno y dywed e sont wrthaw, Pa beth a wnawn val y gallom weithiaw gwaithredoeð Duw?

29Yr Iesu a atepawð ac a ddyuot wrthynt, Hyn yw gwaith ret Duw, credu o hanoch yn yr hwn a dd anvonawdd ef.

30Dywed e sont gan hyny wrthaw, Pa ’r arwydd gan hyny a wnei di, val ey gwelom, ac y’th’ credom? pa beth wyt’ yn ei weithredu?

31Ein ni a vwytesont y Manna yn y diffeith vvch, me g is y mae yn scrivenedic, Bara o’r nef a roes ef y dd wynt yw vwyta.

32Yno y dyvawt yr Iesu wrthwynt, Yn wir, yn wir y dywedaf ychwy, Ny d Moysen a roes y‐chwi ybara hwnw o’r nef, eithyr y Tat meu vi ysy yn rho ddi y‐chwy y gwir vara o’r nef.

33Can ys bara Duw y dyw’r hwn ’sy yn descen d o’r nef, ac yn rhoddy bywyt i’r byt.

34Yno y dywed e sont wrthaw, Arglwydd, byth dyro i ni y bara hwn.

35Dywedawð yr Iesu wrthynt, Mi vi yw ’r bara ’r bywyt: yr vn a ddel ata vi, ny ’s newyna ddim, a’r vn a gred yno vi, ny sycheda byth.

36Eithyr mi d d ywedais ychwy, can ac ychwy vy‐gwel e d, ac ny chredesoch.

37Oll a’r y mae ’r Tat yn y roi y my, a ðaw ataf: a’ hwn ’sy yn dyuot ataf, ny’ s bwriaf allan.

38Can ys descenais o’r nef, ny d i wneythu ’r vy ’wyllys i, eithyr ewyllys yr vn am d anvonoð i.

39A’ hyn yw ’wyllys y Tat yr hwn a’m d anvonawð i, na bo o’r oll a roddes ef i mi, golli o hanof ðim, eithyr ei gyvodi drachefyn yn y dydd dywethaf.

40A’ hyn yw ’wyllys yr hwn a’m d anvonawdd i, bod y bawp dyn a’ra wyl y Map, ac a gred yndaw, gahel bywyt tragyvythawl: a’ mi y cyfodaf ef y vyny dd yn y dydd dywethaf.

41Yno y murmuresont yr Iudaeon wrthaw, o bleit dywedyt o hanaw, Mi vi yw’r bara, a ddescen d as o’r nef.

42A’ dywedyt a wnaethant, Any d hwn yw Iesu map Ioseph, yr hwn a adwaenom ni y dat a y vam? pa vodd gan hyny a dywait ef, mai O’r nef y descen d ais?

43Yno atep o’r Ieshu a’ dywedyt wrthynt, Na vurmurwch yn eich plith.

44Ny aill nep ddyvot ata vi, o ddyeithr ir Tat, yr hwn am d anvonawdd i, y dynnu ef: ac mi y cyfodaf ef y vyny yn y dydd dywethaf.

45Y mae yn escrivenedic yn y Prophwyti, Ac wy a vyddant oll dyscedic y gan Dduw. Pawp dyn gan hyny a’r a glybu, y gan Tat, ac a ddyscawdd, a ddaw at y‐vi.

46Ny d erwydd gwel e d o nep y Tat, any d yr vn y ’sydd o Dduw, ys ef a welawdd y Tat.

47Yn wir, yn wir y dywedaf y chwi, Yr vn a gred yno vi, mae yddaw vuchedd dragyvythawl.

48Mi vi yw ’r bara ’r vuchedd.

49Eich tadae chvvi a vwytesont y Manna yn y diffeith vvch, a’ marw a wnaethont.

50Hwn yw ’r bara sy yn descē d o’r nef, yd pan yw i’r neb a vwytao o hanaw, na bo marw.

51Ys mi yw ’r bara byw iol, yr hwn a ðescen dais o’r nef: a’s bwyty neb un o’r bara hwn e vydd byw byth: a’r bara a roddwy vi, vy‐cnawd yw, yr hwn a roddwy vi tros vywyt y byt.

52Yno yr ymrysonent yr Iuddeon a ei gylydd, gan ddywedyt, Pa vodd y ga i ll hwn roddi i ni y gnawd y vv vwyta?

53Yno y dyvawt yr Iesu wrth‐wynt, Yn wir, yn wir y dywedaf y‐chwi, A ny vwytewch’ gnawt y Map y dyn, ac yfet ei waet, nyd oes y chwy vywyt ynoch.

54Pwy pynac a vwytao vy‐cnawd i, ac a yfo vy‐gwaet, y mae iddaw vywyt tragyvythawl, a’ mi y cyfoda ef y vyny yn y dydd dyweddaf.

55Can ys vy‐cnawd i y sy dd wir vwyt, a’m gwaed i ’sy wir ddiawt.

56Hwn a vwyty vy‐cnawd, ac a yf vy‐gwaed, a dric yno vi, a mi yndo ef.

57Mal yd anvonawð vi y byw Dat, velly y byw vi trwy y Tat, a’ hwn a’m bwyty i, byw vyð ynt ef trywo vi.

58Hwn yw ’r bara a ðescennodd o’r nef: ny d val y bwytaodd y ch tadae chwi y manna, a’ marw o hanynt. Yr vn a vwyty o’r bara hwn, a vydd byw byth.

59Y pethe hyn a ddyvot ef yn y Synagog, gan y dyscu hvvy yn‐Capernaum.

60Llawer gan hyny o ey ddiscipulon (wrth glybot hyn) a ddywedent, Calet yw’r ymadrodd hyn: pwy a aill ei glybot?

61Eithyr yr Iesu yn gwybot yndo ef bot ei ddiscipulon yn murmuro wrth hyn, a ðyvot wrthynt, A yd yw hyn ych rhwystro chwi?

62Beth pe’s gwelech Vap y dyn yn escen d i’r lle’r oedd ef gynt.

63Yr Yspryt yw’r peth a vywha: ny lesa ’r cnawt ddim: y geiriae ydd wy vi yn ei ymadrodd wrthych yspryt a’ bywyt ynt.

64Eithyr y mae ’rei o hanoch ny chredāt: can ys‐gwyðiat yr Iesu o’r dechreu at, pa ’r ei oeddent a’r ny chredent, a’ pha‐ vn y bradychei ef.

65Ac ef a ddyvawt, Am hyny y dywedais wrthych, na aill nep ddyvot ata vi, any’ s rhoðir y dd‐ aw y gan vy‐Tat.

66O’r pryd hyny allan yr ymadawodd llawer o ei ddiscipulon, ac ny rodiesont mwy y gyd ac ef.

67Yno y dyuot yr Iesu wrth y dauddec, A wyllysw‐chwi thev hefyt vyn e d ymaith?

68Yno ydd atepawdd Simon Petr yddaw, Arglwydd, at pwy ’r awn? Y mae genyt ’airiae buchedd tragyvythawl:

69ac ydd ym ni yn credu ac yn gwybot may ti yw’r Christ y Map Duw byw.

70Yr Iesu ei hatepoð, Any d mi ach d etholais chwi ddauddec, ac o hanoch y mae vn yn ddiavol?

71Ac ef ddywedei hyny am Iudas Iscariot ’ap Simon: can ys hwn oedd ai vryd ar y vradychu ef, ac efe yn vn o’r deuddec.