Daniel 2 — Quechuan QXO (Biblia en Quechua del sur de Conchucos)

1Ishkay watana Nabucodonosor rey kaykarmi kutin kutin tsayllata sueñurqan. Tsaymi pasaypa llakikur punuytapis puëdirqantsu.

2Sueñunqan imapä kanqantapis willayänanpämi rey qayatsirqan adivïnukunata, brüjukunata, suerti qatiqkunata y qoyllur estudiaqkunata. Llapan qayatsinqankuna puntanman qorikaskiyaptinnam

3rey nirqan: «Sueñunqä imapä kanqantapis mana musyarmi pasaypa llakishqa kaykä».

4Tsaymi tsay yachaq runakuna arameo idiömachö niyarqan: «¡Qamlla imayyaqpis rey kaykullay! Sueñunqaykita willaykayällämay imapä kanqantapis willayänäpä».

5Tsaynö niyaptinmi rey Nabucodonosor paykunata nirqan: «Manam willayäshaykitsu. Imata sueñunqäta y imapä tsay suëñu kanqantapis mana willayämaptikiqa ichik ichiklla roquyäshunaykipä y wayikikunatapis juchutsir ushayänanpämi ordenashä.

6Peru mayqaykipis imata sueñunqäta y imapä tsay suëñu kanqantapis willayämaptikiqa churayäshayki llapan runakuna respitayäshunaykipämi. Tsaynöllam imaykatapis qarayäshayki. Kanan ras willayämay imata sueñunqäta y imapä sueñunqätapis».

7Tsaynö niptinmi yapay niyarqan: «Tayta rey, imata sueñunqaykitapis willayämaptikiqa sueñunqayki imapä kanqantapis willayäshaykim».

8Tsaymi rey Nabucodonosor nirqan: «Imata sueñunqätapis manam willayäshaykitsu. Qamkunaqa niq tumpallam tiemputa päsaykätsiyanki.

9Sueñunqäta mana willayämaptikiqa llapaykikunatam ushakätsiyäshayki. Qamkunaqa willanakuyarquyki llullapämar engañayämänaykipämi. Niq tumpallam tiemputa päsaykätsiyanki. Kanan juklla willayämay imata sueñunqätapis. Tsaynöpam musyashä sueñunqä imapä kanqantapis».

10Tsaymi yachaq runakuna reyta niyarqan: «Manam pipis kay patsachö kantsu imata sueñunqaykita willashunaykipä. Mayjina munayyuq karpis manam mayqan reypis musyaqkunata, brüjukunata o qoyllur estudiaqkunata mañakayämanqaykinö mañakurqütsu.

11Tayta rey, mañakayämanqaykiqa alläpa ajam. Tsaytaqa manam runa musyantsu, sinöqa dioskunallam. Tsaynö kaptinpis paykunaqa manam noqantsikwantsu kaykäyan».

12Tsaynö niyaptinmi rey pasaypa rabyakur ordenarqan Babiloniachö llapan yachaq runakunata chipyaq ushakätsiyänanpä.

13Ordinta ruraskatsirmi entëru nacionman apatsirqan llapan yachaq runakunata wanutsiyänanpä. Tsaymi Danielta y compañërunkunatapis ashitsirqan wanutsiyänanpä.

14Tsay ordinwanmi reyta cuidaq soldädukunaman capitannin aywarqan Babiloniachö yachaq runakunata wanutsinanpä. Tsay runapa jutinmi Arioc karqan. Daniel kaqman chaykuptinmi Danielqa shumaq yarpachakuskir

15nirqan: «¿Imatä kashqa rey apurädu tsaynö ordenananpä?» Tsaymi Danielta Arioc willarqan imanir wanutsiyta munanqantapis.

16Tsaynö willaptinmi Danielqa rey Nabucodonosorman aywaykur rugakur nirqan: «Taytay, imapä tsay suëñu kanqantapis willanäpä ichikllata shuyaykallämay».

17Tsaypita wayinman Daniel kutiskirmi Ananíasta, Misaelta y Azaríasta willarqan rey imanir yachaq runakunata wanutsiyta munanqanta.

18Tsaymi paykunata nirqan: «Ciëluchö Tayta Diosta mañakuykuyällay rey imata sueñunqantapis tantiyatsimänanpä. Mana tantiyatsimaptinqa Babilonia nacionchö yachaq runakunatapis y noqantsiktapis wanutsimäshunmi».

19Tsay paqasmi Danielta Tayta Dios revelarqan Nabucodonosor imata sueñunqanta y imapä tsay suëñu kanqantapis. Tsaymi Danielqa ciëluchö kaykaq Tayta Diosta alabar

20nirqan: «Tayta Dios, imaypis alabashqa kaykullay. Qampitam yachaypis y poderpis kaykan.

21Qam munaptikim imaykapis päsan. Tiempukunatapis qammi kamakätsinki. Reykunatapis qammi churanki y trocatsinki. Yachaqkunatapis mas yachaytam qaranki. Tantiyakuqkunatapis masmi tantiyatsinki.

22Pipis mana tantiyanqantam qam musyatsinki. Qampäqa llapanpis aktsichönömi.

23Unay castäkuna adorayanqan Tayta Dios, qamtam agradëcikur alabä. Mañakunqäta wiyamarmi yachayta qaramar shumaq tantiyatsimarquyki rey Nabucodonosor imata sueñunqantapis».

24Tsaypitam Danielqa Ariocwan parlananpä aywarqan. Arioctam rey ordenashqa karqan yachaq runakunata wanutsinanpä. Tsaymi payta Daniel nirqan: «Taytay, Babiloniachö kaykaq yachaq runakunata ama wanutsiytsu. Tsaypa rantinqa reypa puntanman pushaykamay sueñunqan imapä kanqantapis willanäpä».

25Tsaynö niptinmi Arioc jinan höra Danielta pusharqan rey kaqman. Chaykatsirmi nirqan: «Tayta rey, Judápita prësu apamunqantsik runakunachömi tarirqü juk yachaq jövinta. Paymi willashunki sueñunqayki imapä kanqantapis».

26Tsaynö niptinmi Beltsasar jutiyuq Danielta Nabucodonosor tapur nirqan: «¿Rasunpaku qam willamanki imata sueñunqätapis y imapä tsay suëñu kanqantapis?»

27Tsaynö tapuptinmi Daniel nirqan: «Tayta rey, sueñunqaykita ¿pirächi tantiyatsishunkiman? Manam yachaqkunapis, brüjukunapis, musyaqkunapis ni suerti qatiqkunapis puëdiyanqatsu.

28Tsaynö kaptinpis ciëluchö kaykaq Tayta Diosmi runa mana tantiyanqanta revelan. Paymi sueñuynikichö musyatsishurquyki shamuq watakuna imanö kananpä kanqantapis. Kanan willashayki sueñuynikichö imata rikanqaykitapis.

29«Tayta rey, cämaykichömi chacharaykarqayki waray warantin ima päsananpä kaqtapis yarpachakur. Tsaymi punuykaptiki imapis päsananpä kaqta Tayta Dios revelashurquyki.

30Manam wakin runakunapita mas yachaq kaptïtsu tsay sueñunqaykikunata musyatsimashqa, sinöqa imapä kanqantapis musyanaykipämi.

31«Tayta rey, sueñuynikichömi rikarquyki runa niraq jatunkaray monumentuta. Tsay monumentum mantsariypä chipipiykar puntaykichö ichiraykashqa.

32Umanmi kashqa qori pürupita. Pëchun y rikrankunam kashqa yuraq qellaypita. Pachan y raku chankankunanam kashqa broncipita.

33Qonqurninpita utsuputunyaqmi fiërrupita kashqa. Chakinkunanam kuwashqa mituwan fiërru takushqa kashqa.

34«Rikaraykaptikim illaqpita juk rumi kuchpakämushqa tsay monumentu kaqman. Rumi tsaynö kuchpakämushqa pipis mana kuchpaykämuptinmi. Fiërrupita y mitupita rurashqa chakinman charmi tsay monumentuta pakishqa.

35Tsaymi mitupita, fiërrupita, broncipita, yuraq qellaypita y qoripita monumentuta pakiskishqa. Usya witsan ërachö trïguta trillaptin polvu rikakunqannömi tsay monumentupis polvu rikakushqa. Tsay polvuta vientu apaptinmi imapis quëdashqanatsu. Peru monumentuta pakiq rumim sïqa jatunkaray jirkaman tikrarnin entëru patsaman juntashqa.

36«Tayta rey, tsaytam sueñurquyki. Kananqa tsaykuna imapä kanqantapis tantiyatsishayki.

37Ciëluchö kaykaq Tayta Diosmi churashurquyki llapan reykunapitapis mas munayyuq y pïmaypitapis mas respitashqa kanaykipä.

38Tsaynöllam qampa podernikiman churamushqa maytsaychö täraq runakunata, llapan ashmakunata y llapan päriqkunatapis. Tayta Diosmi churashurquyki paykunapa mandaqnin kanaykipä. Tsaymi sueñuynikichö rikanqayki monumentupa qori uman kaykanki.

39«Qam mandanqayki nacionkunataqa juk nacionmi vinciskir poderninchö tsaranqa. Tsaynö kaptinpis tsay nacionqa qam mandanqayki nacionpita wallka munayyuqllam kanqa. Tsaypitanam juk nación shamunqa llapan nacionkunata mandananpä. Tsay nacionqa broncinö fuerti karmi kay entëru patsata poderninchö tsararanqa.

40Tsaypitanam juk nacionna llapan nacionkunata vinciskir mandanqa. Tsay nacionmi fiërrunö fuerti kanqa. Fiërru imatapis pakir ushakätsinqannömi tsay nacionpis wakin nacionkunata chipyaq ushakätsinqa.

41«Tayta rey, runa niraq monumentupa chakinkuna fiërrupita y kuwashqa mitupita kanqantam rikarquyki. Tsayqa kaykan tsay ultimu kaykaq nación runakuna juk yarpay juk yarpay kayänanpä kanqanmi. Tsaynö karpis fiërrunö fuertim kanqa.

42Chaki dëdunkuna fiërrupita y mitupita kanqannömi tsay nacionpis aybësis fiërrunö fuerti kanqa y aybësis mitunö débil kanqa.

43Fiërruwan mitu chakinkuna tallukäyanqanta rikanqaykinömi tsay nacionpa mandaqnin reykunapis poderninchö kaykaq reykunawan pactuta rurayanqa yanapanakuyänanpä. Tsaynö rurarpis fiërruwan mituta talluyta mana puëdinqantsiknömi tsay nación runakunapis tallukayta puëdiyanqatsu.

44«Tsay reykuna mandayanqan witsanmi ciëluchö kaykaq kikin Tayta Dios mandar qallaykunqa. Paypa mandakuyninqa manam imaypis ushakanqatsu ni paytaqa manam pipis vincinqatsu. Tsaynöllam imayyaqpis mandaq kar wakin mandaqkunata wanutsinqa.

45Tsaynö kananpämi sueñuynikichö rikarquyki jirkapita kuchpakämuq rumita. Tsay rumi pipis mana jitaykämuptin kuchpakämurmi fiërrupita, broncipita, yuraq qellaypita, mitupita y qoripita monumentuman char pakishqa. Tayta rey, tsaynö kananpämi Tayta Dios revelashurquyki. Tsaynö päsanqa tiempun chämuptinmi. Tsay sueñunqaykiqa rasunpam päsanqa. Imapä kanqanta willanqäpis rasunpam kaykan».

46Tsaynö niptinmi rey Nabucodonosor urkunpis patsaman töpanqanyaq Danielpa puntanman qonqurikuykurqan. Tsaypitanam ordenarqan tsaki mikuy ofrendakunata payta entregayänanpä y inciensiuta qoshnitsiyänanpäpis.

47Nabucodonosornam Danielta nirqan: «Sirvinqayki Diosqa llapan dioskunapa Diosninmi y llapan reykunapa mandaqnin reymi. Llapan ima päsananpä kaqtapis revelaq karmi revelashurquyki imapä sueñunqätapis willamänaykipä».

48Tsaypitanam entëru Babilonia provinciachö gobernador kananpä Danielta rey churar imaykatapis qararqan. Tsaynöllam yachaq runakunapa mandaqnin kananpä churarqan.

49Tsaypitam reyta Daniel mañakurqan Sadracta, Mesacta, Abed-neguta Babilonia provinciakunachö mandayiyänanpä. Kikin Danielnam quëdarqan reypa palaciunchö.