Proverbs 30

Dagbani Bible (Naawuni Kundi Kasi)

← Chapter 29 Jump to: Chapter 31 →

1Jake bia Agur yɛtɔɣ’ kpɛma m-bɔŋɔ. Di nyɛla anabitali yɛtɔɣa. Doo maa ni daa yɛli Itiɛl mini Ukal shɛm m-bɔŋɔ: Naawuni, n gbarigiya, Naawuni, n gbarigiya; wula ka n yɛn niŋ di nasara?

2Biɛhiŋ kani, n jɛrigiya pam ni bɛ boli ma daadam. N ka daadam tɛhi’ zilima.

3N daa bi bɔhim yɛm bee m-mi ŋun be kasi ŋɔ ni nyɛ so.

4Ŋuni n-na mi n-chaŋ alizanda ni ka labina? Ŋuni n-na mi n-gbaai pɔhim niŋ o nuu ni? Ŋuni n-na mi n-zaŋ kom guri chinchin’ ni? Ka ŋuni n-na mi n-zali dunia tintarisi zaa? Dilan’ yuli lee booni bɔ? Ka dilan’ bia yuli lee booni bɔ? A yi mi, nyin’ yɛlima!

5“Naawuni yɛligu kam nyɛla yɛlimaŋli, o nyɛla nyɔtaɣirigu n-taɣiri ninvuɣ’ shɛb’ bɛn kpe o yuli.

6Miri ka a pahi shɛli o yɛligu zuɣu, di yi pa lala o ni kpah’ a zuɣu ni, ka di wuhi ni a nyɛla ʒirilana.”

7Bin’ ayi ka n suhir’ a ni a ti ma li pɔi ka n naanyi kpi.

8Yihim’ ʒiri mini yɔhiŋ n kɔbili ni. Di chɛ ka n nyɛ faralana bee bundana. Tim’ ma bindir’ shɛli din ni saɣi ma.

9Di yi pa lala, n ni di n-tiɣi ka zaɣis’ a ka bɔhi, “Ŋuni n-lee nyɛ Yawɛ.” Bee n yi nyɛ faralana n ni zu, ka di zuɣu chɛ ka n ta n Naawuni yuli daɣiri.

10Miri ka a fiɣisi dabili o dan’ sani, di yi niŋ lala dabili maa ni tu a, ka a leei ŋun mali taali.

11Ninvuɣ’ shɛb’ beni n-yɛri noli tiri bɛ banima, ka bi paɣiri bɛ manima.

12Ninvuɣ’ shɛb’ beni ka bɛ nini tiɣi bɛmaŋ’ kasitali, amaa ka lee bi yi bɛ daɣiri ni.

13Ninvuɣ’ shɛb’ beni n-tɛhi ni bɛ nyɛla ninvuɣ’ suma, hal ka tɛhi ni bɛ nyɛla ninvuɣ’ suma ti yaɣi.

14Ninvuɣ’ shɛb’ beni ka bɛ nyina ŋmanila takɔbiri, ka ŋmani suhi, bɛ bɔri ni bɛ ku faranim’ dunia ni, ka bɔri ni bɛ ku nandaamba daadamnim’ sunsuuni.

15Dandiɛɣu n-daa mali o bipuɣinsi ayi, ka bɛ kuhiri yɛra, “Tim’ ti, tim’ ti.” Bina pam beni n-nyɛ din bi tiɣira. Di puuni diba anahi din kpɛm’ pam n-nyɛ:

16kpiimba biɛhigu shee mini paɣiŋoo ni tiŋgbani din bi nyuri kom tiɣira ni buɣim din na ʒi n-yɛli, “Di saɣiya”.

17Bi’ so ŋun mal’ o ba ansarisi ka ʒiɛm’ o ma, ka zaɣis’ o noli, vinvamli ni kahiŋkɔri ni kpuɣ’ o chaŋ ka juri ti di o.

18Bina anahi yɛla n-niŋ ma alahiziba pam,

19Dina n-nyɛ tɔrili ŋun yiɣiri zuɣusaa ŋɔ mini tinvurigu ni chani shɛm tampiŋ zuɣu, ni ŋariŋ din be teeku bulli ni biɛhigu ni nyɛ shɛm ni doo mini paɣa tab’ laɣimbu yɛla.

20Paɣ’ zinalan’ biɛhigu ni nyɛ shɛm m-bɔŋɔ: O dirimi ka nyɛh’ o noli ka yɛli, “M bi tum gala.”

21Bina anahi m-beni damdi dunia ŋɔ, ka di ku tooi deei li. Dina n-nyɛ:

22Dabili yi di nam ni jɛrigu yi di nti yaɣi

23ni bɛ ni je paɣ’ so yi kuli doo ni dab’ paɣisarili ŋun zan’ o lana ŋun nyɛ paɣa zaani.

24Bina anahi m-be dunia ni ka nyɛ bɛn pɔra, amaa ka lee mali yɛm pam.

25Chɛrili nyɛla bɛn ka yaa, amaa bɛ nyari bindirigu diri siɣili saha.

26Tiŋbunsi nyɛla bɛn ka yiko, amaa bɛ maani bɛ biɛhigu shee la kuɣa ni.

27Toli nyɛla bɛn ka naa, amaa bɛ nyɛla bɛn doli tab’ chana sariasaria.

28Nir’ ni tooi gbaai baandɔɣu niŋ o nuu ni, amaa o bela nanim’ yinsi.

29Bina anahi n-nyɛ bɛn gamdi giŋgaani bɛ biɛhigu ni.

30Dina n-nyɛ gbuɣinli ŋun nyɛ ŋun mali kpiɔŋ pam mɔɣu ni biŋkɔbiri ni ka bi zɔri so dabiɛm ŋɔ

31mini nolɔɣu ŋun cheena ni bulaa ni na’ so ŋun be o niriba tooni gamdi giŋgaani.

32A yi di nyɛla jɛrigu ŋun duhir’ amaŋa bee a yi di lɔrila zaɣ’ biɛɣu, nyin’ zaŋm’ a nuu pɔb’ a noli;

33dama kaman nir’ ni kahim bihim ka bihikpam yirina shɛm ni nir’ ni yi ŋmahim nyee pam ka ʒim yirina shɛm, lala ka suhuyiɣisili pam gba tahiri zabili na.

← Chapter 29 Jump to: Chapter 31 →