Acts 7 — Ilonggo (Maayong Balita nga Biblia (2012))

1Nagpamangkot ang Pinakamataas nga Pari kay Esteban, “Matuod bala ining mga ginasiling nila?”

2Nagsabat si Esteban, “Mga utod kag mga ginikanan, pamatii ninyo ako! Ang gamhanan nga Dios nagpakita sa aton amay nga si Abraham sang didto sia sa Mesopotamia, sa wala pa sia makaestar sa Haran.

3Nagsiling ang Dios sa iya, ‘Bayai ang imo panimalay kag banwa kag magkadto ka sa duta nga akon ipakita sa imo.’

4Gani ginbayaan niya ang Caldea kag nag-estar sa Haran. Sang mapatay ang amay ni Abraham, ginpasaylo sia sang Dios sa sini nga duta nga inyo subong ginaestaran.

5Ang Dios wala sadto maghatag kay Abraham sang bahin nga para gid sa iya, bisan diutay lang nga puna sang duta, pero ang Dios nagsaad nga ihatag niya ini nga propiedad sa iya, kag sa iya mga kaliwatan. Sang pagsaad sini sang Dios sa iya, si Abraham wala pa sing mga anak.

6Amo ini ang ginsiling sang Dios sa iya: ‘Ang imo mga kaliwatan magaestar sa iban nga pungsod, sa diin pagauliponon sila kag pagapaantuson sa sulod sang 400 ka tuig.

7Pero pagasilutan ko ang mga tawo nga ila pagaalagaran, kag sa ulihi magagwa ang imo mga kaliwatan sa amo nga pungsod kag magasimba sa akon sa sini nga lugar.’

8Dayon ginhatag sang Dios kay Abraham ang tulomanon sang pagtuli subong tanda sang kasugtanan. Gani, gintuli ni Abraham si Isaac sang isa pa lang ka simana ang iya edad. Gintuli ni Isaac ang iya anak nga si Jacob kag gintuli ni Jacob ang iya dose ka mga anak nga lalaki, ang kinilala nga mga katigulangan sang aton kaliwatan.

9“Nahisa ang mga anak ni Jacob kay Jose nga ila utod kag ginbaligya nila sia subong isa ka ulipon nga gindala sa Ehipto. Pero ang Dios nag-upod sa iya,

10kag ginluwas sia sa tanan niya nga mga kagamo. Ginhatagan sang Dios si Jose sing maayo nga panimuot kag kaalam sa atubang sang hari sang Ehipto. Gani ginhimo sia sang hari nga gobernador sang bug-os nga pungsod kag sang iya bug-os nga harianon nga panimalay.

11Sang ulihi may gutom sa bug-os nga Ehipto kag Canaan nga nanginkabangdanan sang tama nga pag-antos. Ang aton mga katigulangan wala sing kuhaan sang kalan-on.

12Sang pagkabati ni Jacob nga may trigo didto sa Ehipto, ginpadala niya ang iya mga anak nga lalaki nga amo ang aton mga katigulangan. Amo ini ang nahauna nila nga pagkadto didto.

13Sa ila ikaduha nga pagkadto, ginpakilala ni Jose ang iya kaugalingon sa iya mga utod kag nakilala sang hari sang Ehipto ang panimalay ni Jose.

14Gani gintugon ni Jose nga magkadto sa Ehipto si Jacob nga iya amay kag ang iya bug-os nga panimalay, nga mga setentay singko ang ila kadamuon.

15Kag nagkadto si Jacob sa Ehipto, sa diin sia kag ang iya mga kaanakan nagkalamatay.

16Ang ila mga tul-an ginsaylo sa Siquem, sa diin ginlubong sila sa lulobngan nga ginbakal ni Abraham sa nagakaigo nga bili sa mga anak ni Hamor.

17“Sang malapit na ang tion nga ang Dios magatuman sang iya saad kay Abraham, nagdamo na gid ang aton mga kasimanwa sa Ehipto.

18Sang ulihi ang isa ka hari nga naggahom sa Ehipto wala makakilala kay Jose.

19Gindayaan niya ang aton mga katigulangan kag ginpintasan sila. Ginpilit niya sila sa pagtapok sang ila mga lapsag sa gwa sang ila mga balay agod magkalamatay sila.

20Sa sadto man nga tion natawo si Moises, isa ka gwapo gid nga lapsag. Sa sulod sang tatlo ka bulan gintatap sia sang iya mga ginikanan sa ila balay,

21kag sang gintapok sia sa gwa sang iya balay, gin-ayop sia sang anak nga babayi sang hari nga amo ang nagpadaku sa iya subong nga iya gid kaugalingon nga anak.

22Gintudloan sia sang tanan nga kaalam sang mga taga-Ehipto kag nangingamhanan sia sa mga pulong kag sa mga buhat.

23“Sang kwarenta na ka tuig ang edad ni Moises nagpamat-od sia sa paghibalo kon paano ginatratar ang iya mga kasimanwa nga mga Israelinhon.

24Nakita niya nga ang isa sa ila ginapintasan sang isa ka Ehiptohanon, gani gintabangan niya sia, kag sa pagtimalos ginpatay niya ang Ehiptohanon.

25Naghunahuna sia nga ang iya mga kasimanwa makahangop nga gamiton sia sang Dios sa paghilway sa ila, pero wala nila ini mahangpi.

26Sang madason nga adlaw nakita niya ang duha ka mga Israelinhon nga nagaaway kag gintambagan niya sila. Nagsiling sia sa ila, ‘Pamatii ninyo ako. Mag-ulotod man lang kamo, ngaa nagaaway kamo?’

27Pero tinikwang sia sang isa nga nagapanglupig nga nagsiling, ‘Sin-o bala ang naghimo sa imo nga pangulo kag hukom namon?

28Patyon mo man bala ako subong sang pagpatay mo sadtong Ehiptohanon kahapon?’

29Sang pagkabati sini ni Moises, nagpalagyo sia halin sa Ehipto kag didto sia nag-estar sa Midian. Didto nangin-amay sia sang duha ka mga anak nga lalaki.

30“Sang makaligad ang kwarenta ka tuig nagpakita ang isa ka anghel kay Moises sa isa ka nagadabadaba nga magamay nga kahoy sa desierto, malapit sa Bukid sang Sinai.

31Natingala gid si Moises sang iya nakita, kag ginpalapitan niya ang magamay nga kahoy sa paghimutad sini sing maayo. Pero nabatian niya ang tingog sang Ginoo nga nagasiling:

32‘Ako amo ang Dios sang imo mga katigulangan, ang Dios ni Abraham, ni Isaac, kag ni Jacob.’ Nagkurog si Moises sa kahadlok kag wala sia sing kaisog sa pagtulok.

33Kag nagsiling ang Ginoo sa iya, ‘Ubaha ang imo mga sandalyas, kay ini nga lugar nga imo ginatindugan duta nga balaan.

34Nakita ko gid ang pag-antos sang akon mga katawhan sa Ehipto. Nabatian ko ang ila mga pag-ugayong kag nagpanaog ako sa paghilway sa ila. Karon, dali ka, ipadala ko ikaw sa Ehipto.’

35“Si Moises amo ang ginsikway sang mga Israelinhon. Ginpamangkot nila sia, ‘Sin-o bala ang naghimo sa imo nga pangulo kag hukom namon?’ Sia amo ang ginpadala sang Dios nga manginpangulo kag manughilway paagi sa bulig sang anghel nga iya nakita sa nagadabdab nga magamay nga kahoy.

36Ginpangulohan niya ang mga Israelinhon sa paggwa sa Ehipto. Naghimo sia sing mga milagro kag katingalahan nga mga buhat sa Ehipto, sa Mapula nga Dagat kag sa desierto sa sulod sing kwarenta ka tuig.

37Si Moises amo ang nagsiling sa mga Israelinhon, ‘Subong nga ginpadala ako sang Dios sa inyo, magapadala man sia sang isa ka propeta nga inyo gid kasimanwa.’

38Sia amo ang nag-upod sa mga Israelinhon nga nagtipon sa desierto. Kaupod sia didto sang aton mga katigulangan kag sang anghel nga nagpakighambal sa iya sa Bukid sang Sinai. Ginbaton niya ang buhi nga mga mensahe sang Dios kag ginpaalinton niya ini sa aton.

39“Ugaling wala magtuman ang aton mga katigulangan sa iya. Ginsikway nila sia kag naghandom sila sa pagbalik sa Ehipto.

40Gani nagsiling sila kay Aaron, ‘Himoi kami sing mga dios nga magapangulo sa amon. Wala kami makahibalo kon ano ang natabo sa kay Moises nga nagpagwa sa amon gikan sa Ehipto.’

41Amo yadto nga naghimo sila sang diosdios sa dagway sang tinday sang baka kag ila ini ginhalaran sang inihaw nga mga sapat, kag nagkinasadya sila sa kadungganan sang ila mismo ginhimo.

42Pero gintalikdan sila sang Dios, kag ginpabay-an agod nga magsimba sila sa mga bituon sang langit subong sang nasulat sa libro sang mga propeta: ‘Mga tawo sang Israel! Indi tungod sa akon nga gin-ihaw ninyo kag ginhalad ang mga sapat sa sulod sang kwarenta ka tuig sa desierto.

43Tolda ni Moloc nga dios ang inyo gindala, kag ang imahen sang bituon sang inyo dios nga si Refan, diosdios sila nga inyo ginhimo agod pagsimbahon. Gani tabugon ko kamo sa unhan pa sang Babilonia.’

44“Ang aton mga katigulangan may Tolda sang Presensya sang Dios sang didto sila sa desierto. Ini nga Tolda ginhimo suno sa ginsiling sang Dios kay Moises, suno sa plano nga ginpakita sa iya.

45Sang ulihi, gindala sang aton mga katigulangan ini nga Tolda nga ila nabaton halin sa ila mga ginikanan, sang pag-upod nila sa kay Josue sa pag-agaw sang mga duta sa mga kapungsoran nga gintabog sang Dios samtang nagaabanse sila. Kag nagpabilin ini didto tubtob sang panahon ni David.

46Si David nahamut-an sang Dios kag nagpangayo sia sa Dios nga tugotan sia sa pagpatindog sing balay para sa Dios ni Jacob;

47Pero si Solomon amo ang nagpatindog sa iya sing balay.

48“Ugaling ang Dios nga Labing Mataas wala nagaestar sa mga balay nga ginpatindog sang mga tawo, subong sang ginsiling sang propeta:

49‘Ang langit akon trono, kag ang duta tulongtungan sang akon tiil, siling sang Ginoo. Ano nga sahi sang balay ang patindugon ninyo para sa akon? Diin bala ang lugar nga pagapahuwayan ko?

50Indi bala nga ginhimo ko ini tanan nga mga butang?’

51Si Esteban nagpadayon sa pagsiling, “Sa pagkabatinggilan gid sa inyo! Sa pagkadi-matinuohon sang inyo mga tagipusoon. Sa pagkabungol sa inyo sa mensahe sang Dios! Pareho gid kamo sang inyo mga katigulangan: inyo man pirme ginapamatukan ang Espiritu Santo!

52May yara bala nga propeta nga wala ginhingabot sang inyo mga katigulangan? Ginpatay nila ang mga mensahero sang Dios nga sang una nagsugid sang pag-abot sang iya matarong nga Alagad. Kag karon inyo sia ginluiban kag ginpatay.

53Kamo ang nagbaton sang sugo sang Dios nga gindala sa inyo sang mga anghel, pero wala ninyo ini pagtumana!”

54Samtang nagapamati ang mga katapo sang Konseho sa kay Esteban naakig gid sila kag nagpabagrot sila sang ila mga ngipon sa kaakig sa iya.

55Pero si Esteban, nga puno sang Espiritu Santo, nagtangla sa langit kag nakita niya ang himaya sang Dios kag si Jesus nga nagatindog sa tuo sang Dios.

56Nagsiling sia, “Tan-awa ninyo! Nakita ko ang langit nga ginbuksan kag ang Anak sang Tawo nga nagatindog sa tuo sang Dios!”

57Nagsilinggit sila, dungan ang pagtabon sang ila mga dulonggan, kag sa gilayon nagdinaguso sila pakadto sa iya.

58Dayon ginpagwa nila sia sa siudad kag didto ginbato. Ginbilin sang mga saksi ang ila mga kunop sa isa ka pamatan-on nga ginahingalanan kay Saulo.

59Kag sang ginabato nila si Esteban, nagpanawag sia sa Ginoo, “Ginoong Jesus, batuna ang akon espiritu!”

60Nagluhod sia kag nagsinggit sing mabaskog, “Ginoo! Indi pag-isipa ini nga sala batok sa ila!” Sang nahambal niya ini, napatay sia.