Luke 12 — Guarani 1970 (Ñandeyara Ñe'ẽ)

1Upe aja oñembyaty umi gente heta eterei, ha opyrũmba ojuehe. Ha oñepyrũ Jesús he'i hemimbo'e kuérape raẽ: --Peñeñangarekóke fariseo kuéra levadúragui, upéva ko tovamokõi.

5Pombo'éta mávaguipa pekyhyje vaerã: Pekyhyje upe ikatúvagui oipe'a pende rekove, ha uperire ipu'akáva oporoity haguã Aña retãme; hẽe, che ha'e peẽme, upévagui katu ke pekyhyje.

6‘¿Noñeme'ẽi piko cinco guyra'i mokõi plata sa'imi rehe? Opáichavo, peteĩ ichugui kuéragui jepe ndahesaráiri Tupã Ñandejára.

7Pene akãrague kuéra jepe ojepapapa peteĩ teĩ. Ani pekyhyje; peẽko pende repyeteve heta guyra'ígui.

8‘Che ha'e peẽme, opa upe che kuaaukávape yvypóra kuéra renondépe, ko kuimba'éicha ou va'ekue yvy ári avei oikuaauka vaerã ichupe Tupã Ñandejára ángel kuéra renondépe.

9Pe che negáva yvypóra kuéra renondépe katu, oñenega vaerã Tupã Ñandejára ángel kuéra renondépe.

10‘Ha oimeraẽva oñe'ẽ vaíva ko kuimba'éicha ou va'ekue yvy ári rehe oñeperdona vaerã ichupe; pe oñe'ẽ vaíva Espíritu Santo rehépe katu, noñeperdonái chéne mba'eveichavéramo.

11‘Pejereraha ramo sinagoga kuérape, ha karaiguasu kuéra ha mburuvicha kuéra renondépe, ani pejepy'apy mba'éichapa terã mba'épa peje vaerã rehe;

12Espíritu Santo pene mbo'e vaerã upe javete peje vaerã rehe.

13Ha peteĩ pe teta apytégui he'i Jesúspe: --Maestro, eremína che ryke'ýpe tomboja'o chéve pe herencia opyta va'ekue oréve.

14Ha Jesús he'i ichupe: --Nde kuimba'e, ¿máva piko che moĩ peẽme juez terã mba'e mboja'ohára ramo?

15He'i avei ichupe kuéra: --Pema'ẽke ha peñeñangarekóke opaichagua mba'e pota potavégui; pe kuimba'e rekovekue ko noĩri umi imba'erereko heta rehe.

16Ha omombe'u avei ichupe kuéra peteĩ caso he'ívo: --Peteĩ kuimba'e mba'eta rerekohápe niko opu'ã porã eterei ichupe ikóga.

17Ha ha'e oñepy'amongeta ha he'i: “¿Mba'e piko ajapóta?, ¡ndarekói niko amohendapa haguã che ñemitỹngue kuéra!”

18Ha ipy'apýpe he'i: “Aikuaáma ajapo vaerã: aitypáta ko'ã che ñemitỹngue kuéra ñongatuha ha amopu'ãta tuichavéva, ha upépe ambyatypáta ko'ã che ñemitỹngue ha che mba'ekueraita.

19Upéi katu ha'éta che ángape: Nde, che ánga, heta mba'e rereko ñongatupy heta ára peve guarã; epytu'u, ekaru, hey'u, evy'a.”

20Tupã Ñandejára katu he'i ichupe: “¡Nde tekove tavy! Ko pyharépe remanóta; ha umi ñongatupy rerekóva, ¿piko máva mba'erã?”

21Upéicha ko ojehu pe oñongatúvape ojupe guarãnte, ha Tupã Ñandejára ndive guarã katu ndoguerekói mba'eve.

22Upéi Jesús he'i hemimbo'e kuérape: --Upéva rehe ha'e peẽme: Ani pejepy'apy pende rekove rehe, pe'u vaerã rehe, terã pende rete rehe, pemonde vaerã rehe;

23pe pende rekove ko tuichave mba'e pe tembi'úgui, ha pe pende rete tuichave mba'e pe pemonde va'erãgui.

24Pema'ẽ umi yryvu rehe, ha'e kuéra noñemitỹi ha nomono'õi; ndoguerekói koty omohenda haguã terã oñongatu haguã hembi'u kuerarã; opáichavo, Tupã Ñandejára omongaru ichupe kuéra. ¡Peẽ ko pende repyeteve umi guyra kuéragui!

25¿Mávapa peẽ kuérava pe jepy'apy rupi ikatúne oñembopukuve michĩmínte jepe?

26Ha ikatu'ỹ ramo pejapo pe michĩvéva jepe, ¿piko mba'e rehe pejepy'apy umi mba'e ambue rehe?

27‘Pema'ẽ mba'éichapa okakuaa umi yvoty, noipovãi ha nomba'apói; ha che ha'e peẽme Salomón jepe opa ijeguakaita reheve noñemondéi hague peteĩva ha'e kuéraicha.

28Ha pe ñana ñu meguápe, ko'ãga oĩva ha ko'ẽramo katu ojeitýva tatakuápe, Tupã Ñandejára upéicha omonde ramo, ¿peẽmema katúpa ani chéne peẽ tekove jerovia sa'i?

29Upéva rehe ani peiko pejepy'apy pe'u vaerã rehe terã pey'u vaerã rehe.

30Yvypóra kuéra ko oiko hatã ko'ã mba'e rekávo; peẽ katu pereko pende Ru yvága pegua oikuaáva mba'épa peikotevẽ.

31Upéva rehe peheka uvei Tupã Ñandejára reino ha opa ko'ã mba'e oñeme'ẽ vaerã peẽme juapyha ramo.

32‘Ani pekyhyje, peẽ che ovecha kuéra; pene mbovy ramo jepe, pende Ru yvága pegua ome'ẽségui ome'ẽ peẽme pe iréino.

33Peñemu umi mba'e perekóva rehe, ha peme'ẽ tupãmba'e; pejapo pende jupe guarã vosa ituja'ỹva, mba'eta opa'ỹ vaerã ñongatupy yvágape, mondaha ikatu'ỹháme oike, ha ao raso ikatu'ỹháme ombyai.

34Pe pene rakate'ỹha oihápe, upépe oĩ vaerã avei pene corazõ.

35‘Peñembosako'íke ha pemyendy pene lámpara.

36Ku tembiguái oha'arõva hóga járapeicha ou ramo guarã mendahágui, oipe'a haguã ichupe okẽ oguahẽ ha oporohenói vove.

37Ovy'a rasa vaerã umi tembiguái hóga jára oúvo ojuhu ramo ndokéi. Añetehápe ha'e peẽme, pe óga jára ojeku'akua va'erãha ha omboguapyka vaerã ichupe kuéra mesápe, ha omoĩ vaerã henondépe kuéra hembi'urã kuéra.

38Ha ou ramo jepe pyhare pyte terã hi'aguĩvo ko'ẽ, ha ojuhu ramo ichupe kuéra opáy, ovy'a rasa vaerã umi tembiguái.

39Peikuaáke kóva: Pe óga jára oikuaa rire araka'épa oúta pe mondaha ndokéi vaerã mo'ã ha ndohejái vaerã mo'ã oñembokua ichugui hóga oñemonda haguã.

40Peẽ kuéra ke peñembosako'i avei, peimo'ã'ỹve jave ou va'erãgui pe kuimba'éicha ou va'ekue yvy ári.

41Upéramo Pedro oporandu ichupe: --Ore Jára, ¿erépa ko caso oréve añó, terãpa opavavépe guarã?

42Ha Jesús he'i: --¿Mávapa pe mayordomo iñakã porãva ha hekoitépe ojapóva hembiaporã pe óga jára omoĩ vaerã ichupe hogaygua ñangarekoha ramo, ome'ẽ haguã ichupe kuéra hembi'urã hi'árape?

43Ovy'a rasa vaerã upe tembiguái ou ramo hóga jára ha ojuhu ichupe ojapoha hína upéicha.

44Añete ha'e peẽme opa oguerekóva pe óga jára omoĩ va'erãha ipoguýpe.

45Ha upéva rangue katu pe tembiguái he'i ramo ipy'ápe hi'aretaha pe hóga jára, ha oñepyrũ oguereko asy umi tembiguái kuéra ambuépe, kuimba'éva ha kuñávape, ha oñemoĩ okaru ha ho'u ha oka'u,

46ou vaerã upe tembiguái jára pe oha'arõ'ỹha árape, ha oikuaa'ỹha hórape, ha oipe'a vaerã ichupe pe oihágui, ha omoĩ vaerã ichupe umi jeroviaha'ỹva ndive.

47‘Pe tembiguái, oikuaa ramo jepe pe ijára rembipota, oñembosako'i'ỹva ha ojapo'ỹva katu, oñembuepotĩ heta vaerã.

48Ha pe oikuaa'ỹ rehe hembiapo vai va'ekue oñenupãuka haguãicha, oñenupã mbovyve vaerã. Pe heta oñeme'ẽ va'ekuépe, heta ojejerure vaerã ichupe hekovia: ha pe heta ojejerovia va'ekue hesépe katu hetave ojejerure vaerã ichupe.

49‘Che aju aity tata ko yvy ári, ha ¿mba'épa aipotave ko hendýmava?

50Bautismo peteĩme che ajebautizauka vaerã. ¡Ha ajepy'apy eterei oikopa peve hekópe!

51¿Peimo'ãpa peẽ che aju hague ko yvy ári aru haguã py'aguapy? Ha'e peẽme ahaniriha, aporomoingo vaívo uvei.

52Ko'águi rire peteĩ ógape cinco oiko vai vaerã oñondive; mbohapy oñemoĩ vaerã mokõi rehe, ha mokõi mbohapy rehe.

53Túva opu'ã vaerã ta'ýra rehe ha ta'ýra túva rehe, ha sy imemby kuña rehe; ha pe memby kuña isy rehe; pe ména sy imemby rembireko rehe, ha pe memby rembireko iména sy rehe.

54He'i avei Jesús umi géntepe: --Pehecha ramo arai opu'ãha kuarahy reikéguio, peje upévove; “Okýta”, ha oky.

55Ha yvytu oipeju ramo súrguio katu peje: “Mbyry'áita”, ha mbyry'ái.

56¡Peẽ tekove rova mokõi! Peikuaa porã pe yvy ha yvága rova rehe mba'épa oikóta ¿ha piko mba'éicha ndapehechakuaái pe ojehútava ko ára kóvape pe pehecháva rehe?

57‘¿Mba'égui piko ndapehechakuaái pende jehegui voi pe mba'e hekopeguáva?

58Pejogueraha ramo pe máva reiko vai hague ndive mburuvicha rendápe, ke eñeha'ã eiko porã jevy hendive tape rupi; anítei ne mbotyryry juez rendápe, ha pe juez ne me'ẽ policía peguápe, ha pe policía pegua nde reity cárcelpe.

59Ha'éko ndéve neresẽi chéne haguã upégui, reme'ẽmbaite peve rerekóva guive.