Luke 8 — Guarani 1970 (Ñandeyara Ñe'ẽ)

1Ko'ã mba'e rire Jesús osẽ oho heta ciudad ha puebloha rupi oñemoñe'ẽvo ha omoherakuãvo pe Tupã Ñandejára reino rehegua ñe'ẽ; ha umi doce hemimbo'e kuéra omoirũ ichupe.

2Omoirũ avei ichupe kuña kuéra ha'e oipe'a va'ekue mba'epochy poguýgui ha omonguera va'ekue mba'asýgui. Umíva apytépe oho María, hérava avei Magdalena, upévagui osẽ va'ekue siete mba'epochy;

3ha Juana, ku Herodes mayordomo hérava Chuza, rembireko, ha Susana, ha heta ambue kuéra oipytyvõva ichupe oguerekóvagui.

4Ha heta osẽ puebloha rupígui ohecha haguã Jesúspe; ha oñembyaty heta rire, ha'e oñemoñe'ẽ ichupe kuéra peteĩ ñembojoja rupi, he'ívo:

5--Peteĩ ñemitỹhára osẽ oñemitỹ haguã. Ha oñemitỹvo, oime ho'áva tape yképe ha oñepyrũmba hese, ha guyra kuéra ho'upa.

6Ambue katu ho'a itatýpe; ha heñóivo; ipiru na he'õigui pe yvy.

7Ambueve katu ho'a ñuatĩndýpe, ha ombojahoga umi ñuatĩ heñói va'ekue hendive kuéra.

8Ha ambueve katu ho'a yvy porãháme, ha heñóivo hi'a cien peve peteĩ mba'e ra'ỹigui. He'ívo Jesús ko'ã mba'e, hatã he'i ichupe kuéra: --Peẽ pende apysa ramo, pehendu.

9Upérõ hemimbo'e kuéra oporandu ichupe mba'épa he'ise upe ñembojoja.

10Ha Jesús he'i ichupe kuéra: --Peẽme niko Ñandejára oikuaauka umi mba'e ñemimby iréino pegua; umi ambue kuérape katu ñembojoja rupi, ohecha ramo jepe opyta haguã ohecha'ỹvaicha, ha ohendu ramo jepe ani haguã oikuaa.

11Kóva niko he'ise pe ñembojoja: Pe mba'e ra'ỹi niko pe Tupã Ñandejára ñe'ẽ;

12ha umi tape yképe ho'a va'ekue katu umi ohendúva pe Ñandejára ñe'ẽ, ha upévove ou mba'epochy ha oipe'a pe ñe'ẽ icorazõ kuéragui ani haguã oguerovia ha ojesalva.

13Umi itatýpe ho'a va'ekue niko umi ohendúva pe ñe'ẽ ha ogueroviáva torypápe; ha upéicharamo jepe, nda hapo pypukúiri, oguerovia sapy'ánte, ha ojepy'ara'ã vove katu oñemomombyry.

14Umi ho'a va'ekue ñuatĩndýpe niko umi ohendúva, ha upéicharamo jepe, ohóvo hapére, pe jepy'apy ha mba'eta rereko ha teko rory ombojahoga pe ñe'ẽ ha ndahi'ái.

15Pe ho'a va'ekue yvy porãháme katu umi ohendúva pe ñe'ẽ ha py'aporã ha py'apeteĩ reheve oñongatu pe ohendu va'ekue, ha hi'a porã ohasa asy ramo jepe.

16‘Avave nomyendýi lámpara omoĩ haguã mba'yru guýpe terã tupa guýpe; oñemoĩ yvate uvei ohesape haguã umi oikévape.

17Ndaipóri voi mba'e ñemimby ojehechakuaa'ỹ vaerã, ha mba'e ñemiha megua ojekuaa'ỹ ha osẽ'ỹ vaerã hesakãháme.

18‘Upéicharamo ke pehendu porã; pe oguerekóvape voi oñeme'ẽve vaerã, pe oguereko'ỹvagui katu, pe oimo'ãva oguerekoha jepe ojepe'a vaerã ichugui.

19Upérõ ou Jesús sy ha tyvýra kuéra hendápe, ha ndaikatúi oguahẽ pe ha'e oĩháme umi gentetágui.

20Ha oime omomarandúva Jesúspe: --Nde sy ha nde ryvy kuéra oime pe okápe ha nde rechase.

21Ha'e katu he'i ichupe kuéra: --Che sy ha che ryvy kuéra ko umi ohendúva pe Tupã Ñandejára ñe'ẽ ha ojapóva.

22Peteĩ árape Jesús ojupi peteĩ bárcope hemimbo'e kuéra ndive, ha he'i ichupe kuéra: --Jahasa mboypýri. Ha oho hikuái.

23Ha oje'ói aja Jesús oke. Ha oipeju sapy'a peteĩ yvytu neratãva ha oñepyrũ omyenyhẽ ýgui pe barco omoñapymi haguãicha.

24Upérõ omombáy hikuái Jesúspe ha he'i ichupe: --¡Maestro! ¡Maestro! ¡Ja'yguýmako ñaína! Upérõ Jesús opu'ã ha okorói pe yvytúpe ha pe ý opu'ãvape, ha opi ha iporãmbaite jevy pe ára.

25Ha hemimbo'e kuérape katu he'i: --¿Mba'e piko oiko pende jeroviágui ra'e? Ha'e kuéra katu kyhyje pópe ohecharamoite, ha oporandu ojupe kuéra: --¿Máva piko ko kuimba'e yvytu ha ýpe jepe ojapoukáva hembipota?

26Hasypeve oguahẽ hikuái Gadara retãme, opytáva pe lago mboypýri, Galilea rovái.

27Oguejývo Jesús pe mba'yrúgui, oñemboja hendápe peteĩ kuimba'e upe pueblo pegua, are guivéma oikóva mba'epochy poguýpe. Nomondevéiva ao, ha ndoikovéiva hógape, oikóva umi omano va'ekue oñeñotỹ hague rupi uvei.

28Ha ohechávo Jesúspe oñesũ henondépe ha osapukái: --Jesús, pe Yvatetegua Ra'y, ¿mba'épa rereko chendive? Ajerure ndéve ani haguã che mbopy'atarova.

29He'i upéva Jesús he'i hague rehe pe mba'epochýpe osẽ haguã ichugui. Heta jevy pe mba'epochy ojapyhy ichupe ha oñemombyta haguã peteĩ hendápe oñemoĩ hese cadena ipo ha ipy rehe, opáichavo omondohopa ha pe mba'epochy ogueraha ichupe umi desiertoha rupi.

30Jesús oporandu ichupe: --¿Mba'éichapa nde réra? Ha ha'e he'i: --Legión che réra. Upéva he'i hetágui umi mba'epochy oike va'ekue ipype.

31Ha umi mba'epochy ojerure Jesúspe ani haguã omondo ichupe kuéra Aña retãme.

32Ha oĩ upépe peteĩ kure aty guasu okarúva hína upe cérrope, ha umi mba'epochy ojerure Jesúspe oheja haguã ichupe kuéra oike umi kure retepýpe. Ha Jesús oheja.

33Ha umi mba'epochy osẽ pe kuimba'égui ha oikepa hikuái umi kurépe, ha pe kure atýra oĩ haguéicha ojepoipa pe yvatégui pe lágope ha ojahogapa.

34Umi kure rerekua katu ohechávo pe oiko va'ekue, oñemondýi ha ojeity tapére oho omombe'u pe ciudad ha umi ñu rupiguápe pe oiko va'ekue.

35Ha umi gente osẽmba ohecha haguã pe oiko va'ekue, ha oguahẽvo Jesús rendápe ojuhu pe kuimba'e umi mba'epochy osẽ va'ekue ichuguípe, oguapy hína Jesús renondépe, oñemondéma ha iñakã porãma; ha okyhyjepa hikuái.

36Ha umi hechahare omombe'u ichupe kuéra mba'éichapa okuera ra'e pe imba'epochy va'ekue.

37Upérõ umi Gadaraygua ojerure Jesúspe oho haguã upégui, okyhyje etereígui hikuái. Ha Jesús ojupi pe bárcope ha oho.

38Pe kuimba'e osẽ va'ekuégui umi mba'epochy katu ojerure Jesúspe omoirũ haguã ichupe, Jesús katu ndohejái oho hendive ha he'i ichupe:

39--Tereho jevy nde rógape, ha emombe'upa ko'ã mba'e Tupã Ñandejára ojapo va'ekue nde rehe. Pe kuimba'e osẽ oho, ha oñepyrũ omombe'u opa upe pueblo rupi umi mba'e Jesús ojapo va'ekue hese.

40Ha Jesús ou jevývo pe lago mboypýriguio umi gente oguerohory joa ichupe, oha'arõgui voi hikuái ichupe.

41Upérõ oguahẽ peteĩ karai hérava Jairo, sinagoga pegua mburuvicha, ha oñesũ Jesús renondépe ha ojerure ichupe ohomi haguã hógape;

42oguerekógui tajýra peteĩete, oguerekóva doce años rupi, oĩva omano haguãichaite. Ohóvo Jesús, heta etereígui umi gente ojopypa ichupe.

43Ha peteĩ kuña ojapómava doce años hasy hague tuguy guasúgui ha ome'ẽmbáma oguereko va'ekue médico kuérape, ha mavavévante ndaikatúi omonguera ichupe.

44Ha'e oñemboja Jesús rendápe hapykuéguio ha opoko ijao rembe'y rehe, ha upévo opyta pe huguy.

45Upérõ Jesús oporandu: --¿Mávapa opoko che rehe? Avave, he'i joágui, Pedro ha iñirũ nguéra he'i: --Maestro, ko'ã genteta niko nde jopy ha ne muañamba opáguio, ha piko reporandu: “¿Mávapa opoko che rehe?”

46Jesús katu he'i jevy: --Oime opoko va'ekue che rehe, che aikuaa aporomonguera hague che pu'aka rupi.

47Pe kuña ohechávo nokañýi hague, ou ryryihápe ha oñesũ Jesús renondépe, ha omombe'u opavave rovake mba'érehepa ra'e opoko hese, ha mba'éichapa ra'e upévove okuera.

48Jesús upérõ he'i ichupe: --Che rajy, rejerovia hague rehe rekuera. Ta nde py'aguapy rehóvo.

49Oñe'ẽ gueteri hína Jesús oguahẽ ramo peteĩ pe sinagoga ruvicha Jairo róga pegua he'ívo ichupe: --Nde rajýko omanóma, anivénte remyangekói pe Maéstrope.

50Jesús katu ohendúvo upéva he'i Jáirope: --Ani rekyhyje; ejeroviánte, ha nde rajy okueráta.

51Oguahẽ Jairo rógape, Jesús ndohejái avavépe oike hendive, Pedro, Jacobo ha Juánpe añó mante pe mitãkuña ru ha isy ndive.

52Opavave ojahe'o ha ipyahẽ asy hikuái hese. Jesús katu he'i ichupe kuéra: --Ani pejahe'o; pe mitãkuña ko nomanói, okénte hína.

53Ha opuka hikuái Jesús rehe, oikuaágui omanoha.

54Jesús katu ojapyhy ichupe ipógui ha oñe'ẽ hatã he'ívo: --Mitãkuña, epu'ã.

55Ha ha'e oikove jevy, ha upévo opu'ã; ha Jesús omongaruka ichupe.

56Túva kuéra katu ohecharamo eterei hikuái; Jesús katu he'i ichupe kuéra ani haguã he'i avavépe upe oiko va'ekue.