1 Kings 1 — Kamba (MBIVILIA ŨVOO MŨSEO)

1Mũsumbĩ Ndeviti aĩ mũkũũ mũno ũkethĩa o na anini make mamũvw'ĩka ngũa ndaĩ atonya kwĩw'a muutĩa.

2Kwoou anini make nĩmaneenie nake mamwĩa atĩĩ, “Mũnene waitũ mũsumbĩ, eka tũkũmanthĩe mwĩĩtu wa mũika ũtaamanyana kĩ-mwĩĩ na mũndũ-ũme akũtetheeasye na kũũsũvĩaa. Akakomaa vakuvĩ naku nĩ kana akũkwatasye muutĩa.”

3Nĩvo ĩndĩ mamanthie mwĩĩtu mwanake isionĩ syonthe sya nthĩ ya Ĩsilaeli, na moona Avisaki ndũanĩ ya Sunemu, na mamũete vala ve mũsumbĩ.

4Mwĩĩtu ũsu aĩ mwanake mũno. Nĩwatw'ĩkie mũtetheesya na mũsũvĩi wa mũsumbĩ, ĩndĩ mũsumbĩ ndaamanyana kĩ-mwĩĩ nake.

5Nĩvo ĩndĩ Atoniya, ũla inyia wake weetawa Akithi, weenenevisye na asya atĩĩ, “Nĩngũtw'ĩka mũsumbĩ.” Kwoou nĩweeyũmbanĩisye makasya ma kaũ, asikalĩ ma kũlĩsa mbalasinĩ na aũme mĩongo ĩtano ma kũsembaa me mbee wake.

6Ndeviti ĩthe wake ndaaĩsa kũmwĩw'ĩthya woo kwa kũmũkũlya atĩĩ, “Wĩĩka ũu nĩkĩ?” Atoniya aĩ mũndũ mũmbe nesa mũno, na nĩwe waatĩĩe Avisalomu kwa kũsyawa.

7Atoniya nĩwaneenie na Yoavu mwana wa Nzeluia, na mũthembi Aviathali namo mamũtetheesya.

8Ĩndĩ mũthembi Nzatoki, Mbenaia mwana wa Yeoiata, mwathani Nathani, Simei, Lei, na asikalĩ ala masungaa Ndeviti mayaaĩtĩkĩlana na Atoniya.

9Mũthenya ũmwe Atoniya nĩwathembie nthembo ya malondu, ng'ombe, na tũsalũ tũnou vakuvĩ na ĩvia ya Nzoelethi yĩla yĩ ũtee wa Eni-lokeli. Nĩwathokisye ana-a-ĩthe make onthe, ala nĩ ana ma mũsumbĩ, na atongoi onthe ma kĩ-ũsumbĩ ma Yuta,

10ĩndĩ ndaathokya mwathani Nathani, Mbenaia, asikalĩ ala masungaa Ndeviti, kana mwana-a-ĩthe Solomoni.

11Nathani nĩwaendie vala ve Mbathi-sieva, inyia wa Solomoni, na amũkũlya atĩĩ, “Ndũnaaĩw'a kana Atoniya, mwana wa Akithi nĩwĩtw'ĩkĩthĩtye Mũsumbĩ, Ndeviti mũnene waitũ atesĩ?

12Yu ĩndĩ eka ngũtae ũndũ ũtonya kũtangĩĩa thayũ waku na wa mwana waku Solomoni.

13Enda yu mĩtũkĩ ũlike vala ve Mũsumbĩ Ndeviti na ũimũkũlya atĩĩ, ‘Mũnene wakwa mũsumbĩ, ndwaambĩvĩtĩa nyie mũthũkũmi waku ũkasya, “Kwa w'o Solomoni mwana waku nĩwe wĩtw'ĩka mũsumbĩ ĩtina wakwa, na kwĩkalĩla kĩvĩla kyakwa kya ũsumbĩ?” Nĩkĩ ĩndĩ Atoniya ũtw'ĩkĩte mũsumbĩ?’

14Wĩ o vau ũineena na mũsumbĩ, nĩngũlika na ngĩlũlũmĩĩlya ndeto isu syaku.”

15Nĩvo ĩndĩ Mbathi-sieva walikile nyũmba vala mũsumbĩ wakomaa. Mũsumbĩ aĩ mũkũũ mũno, na Avisaki ũla mwĩĩtu waumĩte ndũanĩ ya Sunami aĩ vau aimũtetheesya.

16Mbathi-sieva nĩwakumanie atulya ndu mbee wa mũsumbĩ, nake mũsumbĩ amũkũlya atĩĩ, “Wĩenda kyaũ?”

17Nĩwasũngĩie mũsumbĩ amwĩa atĩĩ, “Mũnene wakwa, nĩwambĩvĩtĩie nyie mũthũkũmi waku mbee wa Mwĩai Ngai, Ngai waku ũyasya, ‘Solomoni mwana waku nĩwe wĩtw'ĩka mũsumbĩ ĩtina wakwa, na kwĩkalĩla kĩvĩla kyakwa kwa ũsumbĩ.’

18Ĩndĩ yu Atoniya nĩwĩtw'ĩkĩthĩtye mũsumbĩ, naku we mũnene wakwa mũsumbĩ ndwĩsĩ ũndũ ũsu.

19Nũthembete nthembo ya ng'ombe mbingĩ, malondu na tũsalũ tũnou, na nũthoketye ana ma mũsumbĩ onthe, mũthembi Aviathali na Yoavu mũnene wa asikalĩ ma kaũ, ĩndĩ ndathoketye Solomoni mwana waku.

20Mũnene wakwa mũsumbĩ, andũ onthe ma Ĩsilaeli nĩmakũsyaĩĩsye ũmatavye nũũ ũla wĩtw'ĩka mũsumbĩ ĩtina waku.

21Walea kwĩka ũu, wamina kũkw'a oou, nyie nĩ na mwana wakwa Solomoni tũkatalwa kwĩthĩwa twĩ andũ athũku.”

22Mbathi-sieva aendee na kũneena, mwathani Nathani nĩwalikile.

23Mũsumbĩ nĩwataviw'e eewa kana mwathani Nathani aĩ vau. Kwoou Nathani nĩwaendie mbee wa mũsumbĩ, na akumana atina nthĩ na ũthyũ anenge mũsumbĩ ndaĩa.

24Nĩvo ĩndĩ Nathani wakũlilye atĩĩ, “Mũnene wakwa mũsumbĩ, nũminĩte kũweta ũkasya kana Atoniya nĩwe wĩtw'ĩka mũsumbĩ ĩtina waku, na kana nĩwe wĩĩkalĩla kĩvĩla kyaku kya ũsumbĩ?

25Ũmũnthĩ nũtheeie athi kũthemba nthembo ya ng'ombe mbingĩ, malondu, tũsalũ tũnou, na nũthoketye ana onthe ma mũsumbĩ, anene ma asikalĩ, na mũthembi Aviathali. Saanĩ ũũ nĩmeũya na kũnyw'a me vamwe nake mayasya, ‘Mũsumbĩ Atoniya nĩekale thayũ ĩvinda ĩasa!’

26Ĩndĩ ndanatũthokya: Nyie mũthũkũmi waku, mũthembi Nzatoki, Mbenaia mwana wa Yeoiata, na mwana waku Solomoni.

27Nĩkũlya, mũnene wakwa mũsumbĩ, nue wĩkĩte ũndũ ũũ na ũkalea kũtavya anini maku nũũ ũla waĩlĩte kwĩkalĩla kĩvĩla kyaku kya ũsumbĩ ĩtina waku?”

28Mũsumbĩ Ndeviti nĩwaneenie asya atĩĩ, “Ĩtai Mbathi-sieva alike vaa nĩĩ ĩngĩ.” Kwoou Mbathi-sieva nĩwookie aũngama mbee wa mũsumbĩ.

29Nĩvo ĩndĩ mũsumbĩ weevĩtie ayasya atĩĩ, “Nĩngwĩvĩta ĩsyĩtwanĩ ya Mwĩai Ngai ũla wĩ thayũ, Ngai ũla wambovoisye kuma mathĩnanĩ onthe,

30o tondũ nakwĩvĩtĩie ĩsyĩtwanĩ ya Mwĩai Ngai, Ngai wa Ĩsilaeli ngyasya, ‘Mwana waku Solomoni akatw'ĩka mũsumbĩ ĩtina wakwa, na kwĩkalĩla kĩvĩla kyakwa kya ũsumbĩ vandũ vakwa,’ ũmũnthĩ nĩngwĩanĩsya wĩvĩto ũsu.”

31Mbathi-sieva nĩwakumanie atina nthĩ na ũthyũ na atulĩtye ndu mbee wa mũsumbĩ asya, “Mũnene wakwa Mũsumbĩ Ndeviti nĩekale thayũ tene na tene!”

32Nĩvo ĩndĩ Mũsumbĩ Ndeviti waisye atĩĩ, “Nĩtĩwe mũthembi Nzatoki, mwathani Nathani, na Mbenaia mwana wa Yeoiata.” Yĩla mookie vala ve mũsumbĩ,

33nĩwameie atĩĩ, “Endany'ai na anini makwa, na mũitũlya Solomoni mwana wakwa nyũmbũnĩ yakwa mwene, na mũimũtheesya mũmũtwae Ngioni.

34Mwĩ vau mũthembi Nzatoki na mwathani Nathani mamwĩtĩkĩsye mauta atw'ĩke mũsumbĩ wa Ĩsilaeli. Nĩvo ĩndĩ mũũvuva masoo na mũineena na wasya mũnene mũyasya atĩĩ, ‘Mũsumbĩ Solomoni nĩekale thayũ ĩvinda ĩasa!’

35Nĩvo ĩndĩ mũkwambatany'a nake, na ayũka kwĩkalĩla kĩvĩla kyakwa kya ũsumbĩ, na aisumbĩka vandũ vakwa. Nĩnĩmũnyuvĩte ethĩwe mũsumbĩ wa Ĩsilaeli na Yuta.”

36Mbenaia mwana wa Yeoiata nĩwasũngĩie mũsumbĩ amwĩa atĩĩ, “Nĩkwĩthĩwe ũu! Mwĩai Ngai, Ngai waku, nĩaĩkĩĩthye ũu.

37O tondũ Mwĩai Ngai wĩthĩĩtwe e vamwe naku we mũnene wakwa mũsumbĩ, nĩethĩwe na Solomoni na kũtuma ũsumbĩ wake ũendeea nesa mbeange wa ũla waku we mũnene wakwa Ndeviti.”

38Kwoou mũthembi Nzatoki, mwathani Nathani, Mbenaia mwana wa Yeoiata vamwe na andũ meetawa Akelethi na Avelethi, ala nĩmo maĩ asikalĩ ma kũsunga mũsumbĩ, nĩmatheeie na matũlya Solomoni nyũmbũnĩ ya Mũsumbĩ Ndeviti, na maendany'a nake nginya Ngioni.

39Mũthembi Nzatoki nĩwakuie ũvya wa mauta ũla woosete kuma Ĩeemanĩ ĩtheu ya kũkomanĩa na Mwĩai Ngai, na etĩkĩsya Solomoni mauta. Nĩmavuvie ũla soo na andũ onthe maneena na wasya mũnene masya atĩĩ, “Mũsumbĩ Solomoni nĩekale thayũ ĩvinda ĩasa!”

40Andũ onthe nĩmambatie mamũatĩĩe mavuvĩte mĩtũlilũ na me na ũtanu mwingĩ, nginya nthĩ yathingithw'a nĩ kĩlonzo kyoo.

41Atoniya e na aeni make maendee kũminũkĩlya mboka yoo, nĩmeewie kĩlonzo kĩu. Yĩla Yoavu weewie wasya wa ũla soo, nĩwakũlilye atĩĩ, “Kĩlonzo kĩu kyonthe kĩ ndũanĩ nĩ kyakĩ?”

42Atanamba kũmina kũneena oou, Yonathani mwana wa mũthembi Aviathali nĩwavikie. Atoniya nĩwaneenie asya atĩĩ, “Lika, nĩkwĩthĩwa we wĩ mũndũ mwaĩlu na kwa w'o ũetete ũvoo mũseo.”

43Yonathani nĩwamũsũngĩie amwĩa atĩĩ, “Aiee, ũu ti w'o! Mũnene waitũ Mũsumbĩ Ndeviti nũtw'ĩkĩthĩtye Solomoni mũsumbĩ.

44Mũsumbĩ nũmũtũmie e vamwe na mũthembi Nzatoki, mwathani Nathani, Mbenaia mwana wa Yeoiata, na ala andũ metawa Akelethi na Avelethi, ala nĩmo asikalĩ ma kũsunga mũsumbĩ, namo nĩmamũtũlilye nyũmbũnĩ ya mũsumbĩ,

45na mũthembi Nzatoki na mwathani Nathani nĩmamwĩtĩkĩisye mauta kũu Ngioni atw'ĩka mũsumbĩ. Kuma kũu nĩmambatie malonzanĩtye na ũtanu, nginya ndũa yonthe yausũwa nĩ kĩlonzo kingĩ. Kĩu nĩkyo kĩlonzo kĩla ũkwĩw'a.

46Solomoni yu nĩwe wĩkalĩle kĩvĩla kya kĩ-ũsumbĩ.

47Na ĩngĩ, anini ma mũsumbĩ nĩmokie kwendea mũnene waitũ Ndeviti ũseo mayasya atĩĩ, ‘Mwĩai Ngai nĩatume ĩsyĩtwa ya Solomoni yĩthĩwa yĩna nguma mbee wa yĩla yaku, na aituma ũsumbĩ wake wĩthĩwa wĩ mũnene mbee wa ũla waku!’ Mũsumbĩ nũkumanie athaitha e kĩtandanĩ kyake

48na asya atĩĩ, ‘Mwĩai Ngai, Ngai wa Ĩsilaeli nĩataĩwe ũla ũmũnthĩ watuma nona ũla wekalĩla kĩvĩla kyakwa kya ũsumbĩ vandũ vakwa!’ ”

49Nĩvo ĩndĩ aeni onthe ma Atoniya mookĩlile matetemete nĩ w'ĩa na manyaĩĩka.

50Nũndũ wa kũkĩa Solomoni, Atoniya nĩwookĩlile na athi akwata mĩthya ya kĩthembeo nĩ kana ethĩwe ũsũvĩonĩ.

51Mũsumbĩ Solomoni nĩwataviw'e kana Atoniya nĩwamũkĩaa, na kana eekwatĩlĩte mĩthyanĩ ya kĩthembeo, na nĩwaneenete akasya, “Mbee nĩenda Mũsumbĩ Solomoni evĩte kũla nĩĩ kana ndembũaa.”

52Solomoni nĩwasũngĩie asya atĩĩ, “Ethĩwa Atoniya nũkwonany'a kana nĩ mũndũ mwaĩlu, vai ũsw'ĩĩ o na ũmwe wa mũtwe wake wĩkiitwa. Ĩndĩ veethĩwa ũthũku nthĩnĩ wake, nũkũkw'a.”

53Nĩvo ĩndĩ Mũsumbĩ Solomoni watũmie andũ makatheesye Atoniya kuma kĩthembeonĩ. Atoniya nĩwookie na akumana mbee wa mũsumbĩ, nake Solomoni amwĩa atĩĩ, “Ĩnũka mũsyĩ kwaku.”